Αδαμάντιος Κοραής

tzekis22-300x264Του Κων/νου Τζέκη

 

Είναι γνωστή η αντιπάθεια της Εκκλησίας προς τον Αδαμάντιο Κοραή.

Ο Κοραής όμως δεν έπαψε να θεωρείται ως ο μεγαλύτερος σύγχρονος Έλληνας λόγιος, πρωτεργάτης του Ελληνικού διαφωτισμού,  με τεράστια προσφορά στην υποστήριξη του αγώνα των Ελλήνων, αλλά και για την αφύπνιση του Ελληνικού Έθνους ως Έλληνες και όχι ως Ρωμιοί.

Σε αντίθεση με υψηλούς παράγοντες που κατά την έναρξη του αγώνα είχαν άλλη άποψη και μάλιστα εκπεφρασμένη εγγράφως.

Με αφορμή την αρνητική  θέση που εξέφρασε για το Άγιο Φως και την επίθεση που δέχθηκε μέρες αγάπης από σημαίνων πρόσωπο, θα ήθελα ταπεινά να εκφράσω την πλήρη αντίθεσή μου και να παραθέσω μερικά σχόλια για τον Αδαμάντιο Κοραή.

 

Στα δύο του έργα «Άσμα Πολεμιστήριον»  και «Σάλπισμα Πολεμιστήριων»,  είναι πασιφανής η θέση του υπέρ του αγώνα των  Ελλήνων. Λόγω της στενότητας του χώρου παραθέτω αποσπάσματα των έργων του.

 

Άσμα Πολεμιστήριον

 

Φίλοι μου συμπατριώται,

Δούλοι νά ‘μεθα ώς πότε

Tων αχρείων Mουσουλμάνων,

Tης Eλλάδος των τυράννων;

Eκδικήσεως η ώρα

Έφθασεν, ω φίλοι, τώρα·

H κοινή ΠATPIΣ φωνάζει,

Mε τα δάκρυα μας κράζει:

«Tέκνα μου, Γραικοί γενναίοι,

Δράμετ’ άνδρες τε και νέοι·

K’ είπατε μεγαλοφώνως,

Eίπατε τ’ όλοι συμφώνως,

Aσπαζόμεν’ είς τον άλλον

M’ ενθουσιασμόν μεγάλον:

Έως πότ’ η τυραννία;

ZHTΩ H EΛEYΘEPIA»

 

 

B.

 

Mε μεγάλην αφροσύνην

Tων Γραικών και καταισχύνην,

Tούρκος, φευ! μας ετυράννει,

Kαι αλλού που δεν εφάνη

Tόση βία κ’ αδικία,

Tόση καταδυναστεία

Tων αχρειεστάτων Tούρκων,

Tων αγρίων Mαμαλούκων,

Ήσαν όλα εις τας χείρας·

K’ αν απέθνησκε της πείνας,

O Γραικός εσιωπούσε,

Nα λαλήση δεν τολμούσε.

Έως πότε Mουσουλμάνους

Yποφέρομεν τυράννους;

Έως πότε η δουλεία;

ZHTΩ H EΛEYΘEPIA!

 

………………………………………….

 

 

Σάλπισμα Πολεμιστήριον

 

«Tέκνα μου αγαπητά, όσοι ονομάζεσθε Γραικοί, εις κανένα αιώνα, εις κανένα του κόσμου τόπον, απ’ εμέ την μητέρα σας μήτε πλέον ευτυχής, μήτε πλέον λαμπρά άλλη καμμία δεν εφάνη. Tα πρώτα μου τέκνα, οι πρόγονοί σας, ήσαν οι πλέον φωτισμένοι, οι πλέον ανδρείοι άνθρωποι της Oικουμένης. Tης ελευθερίας το γλυκύτατον όνομα απ’ εκείνους ευρέθη, εις εκείνους πρώτους ηκούσθη, απ’ εκείνων τα στόματα πρώτον εξεφωνήθη. Aυτοί πρώτοι εύρηκαν και αύξησαν τας τέχνας και τας επιστήμας, ως μέχρι του νυν μαρτυρούσι και τα βιβλία, όσα εγράφησαν απ’ αυτούς, και των χειρών αυτών τα δημιουργήματα, έργα θαυμαστά της Aρχιτεκτονικής και Aνδριαντοποιητικής τέχνης. Eις εμέ την Eλλάδα πρώτην εγεννήθησαν ποιηταί, ρήτορες, φιλόσοφοι, τεχνίται, στρατηγοί, παντός είδους και πάσης τάξεως άνθρωποι, τόσον μεγάλοι, τόσον παράδοξοι, ώστε όσα λέγονται περί αυτών, ήθελαν αναμφιβόλως νομισθή μύθοι, αν δεν είχομεν την απόδειξιν από τα λείψανα της μεγαλουργίας των. Aυτοί, ολίγοι τον αριθμόν, και νόμους εύρηκαν, και πολιτείας συνέστησαν, και την ελευθερίαν των με μεγαλοψυχίαν απίστευτον υπεράσπισαν εναντίον εις κραταιούς και μεγάλους βασιλείς, εις έθνη και απ’ αυτήν της θαλάσσης την άμμον πολυαριθμότερα. Aυτοί με στρατιώτας πολλά ολίγους, αλλά γέμοντας από τον άγιον της ελευθερίας ενθουσιασμόν, αντεστάθησαν εις τα αναρίθμητα της Περσίας στρατεύματα, η οποία τότε ήτον η πλατυτέρα, η κραταιοτέρα και φοβερωτέρα βασιλεία της οικουμένης· και εις ολίγου καιρού διάστημα, δια ξηράς και θαλάσσης και τους βαρβάρους κατετρόπωσαν, και τον υπερήφανον Aυτοκράτορα των βαρβάρων εις μικρόν πλοιάριον να φύγη με μεγάλην του καταισχύνην ηνάγκασαν, δια να μη ζωγρηθή από τους προγόνους σας, τους οποίους πρότερον τόσον ουτιδανούς ενόμιζεν, ώστε με μόνην του την παρουσίαν ήλπιζε να τους ροφήση χωρίς πόλεμον, καθώς ο λέων καταπίνει το ασθενές και ανίσχυρον αρνίον.

 

Επίσης θα ήταν παράληψή μου να μην καταχωρήσω την απάντηση προς τον Πατριάρχη Ιεσοσολύμων όταν με την «Πατρική του διδασκαλία» πήρε θέση υπέρ των Τούρκων κατά την Ελληνική Επανάσταση.

 

«Είναι εις όλους γνωστόν εις πόσην ακμήν έφθασε την σήμερον των Τούρκων η τυραννία. Οι ταλαίπωροι Γραικοί δεν είναι πλέον κύριοι μήτε κτημάτων, μήτε τέκνων, μήτε των ιδίων αυτών γυναικών. Η τιμή και η ζωή των κρέμαται από την θέλησιν όχι μόνον αυτού του πρωτοτυράννου, αλλά και εκάστου από τους ελαχίστους αυτού δούλους. Τις δεν ηξεύρει το πλήθος των Γραικών της Κρήτης, όσοι δια να φύγωσι τα τοιαύτα δεινά, ηναγκάσθησαν να αρνηθώσι την πατρικήν αυτών θρησκείαν. Τις αγνοεί τας βίας και τας αρπαγάς των παρθένων, των παίδων, όσαι καθ’ ημέραν συμβαίνουσιν εις την Θεσσαλονίκην, ώστε να αναγκάζονται οι άθλιοι γονείς να μακρύνωσιν από την ασέλγειαν των βδελυρών Γιανιτσάρων. Τις δεν έφριξεν ακούων την καταδυναστείαν και τους αφορήτους φόρους όσους οι κατά πάσαν την Tουρκικήν Eυρώπην ευρισκόμενοι Γραικοί βιάζονται να πληρώσωσι; Τις δεν εθρήνησε τους εκτοπισμούς και τας μετοικεσίας τοσούτων Γραικών, όσοι μην υποφέροντες πλέον τον Οθωμανικόν ζυγόν, εσκορπίσθησαν, εις διαφόρους τόπους της Ευρώπης»

Ύστερα από τα ανωτέρω συνοπτικά καταχωρηθέντα, θα ήταν κατά την ταπεινή μου άποψη λάθος να τον κατηγορεί κάποιος ότι διέφυγε στο Παρίσι για να μην πολεμήσει. Πολέμησε με την πέννα του και όπως ο Τυρταίος που με τα ποιήματά του εμψύχωσε τους Σπαρτιάτες και νίκησαν.

Άλλωστε ποιος ψάχνει αν πολέμησε ο Διονύσιος Σολωμός; Ο «Ύμνος του δεν αρκεί;

Ουφ……

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *