Ελεύθερος χρόνος (της Κικής Κορδώση)

Πόσες φορές είπαμε την φράση «δεν προλαβαίνω τώρα, έχω δουλειά, πρέπει να φύγω θα τα πούμε αργότερα..» είτε στους γονείς μας, στο παιδί μας, είτε στον σύντροφό μας καθώς πρέπει να τα προλάβουμε όλα και να είμαστε άψογοι σε αυτό που κάνουμε, διότι η  καθημερινή ρουτίνα και οι υποχρεώσεις είναι αδίστακτα «όντα» που με την αδηφάγα όρεξή τους κατακρεουργούν την ελευθερία που αποτελεί τον πόθων όλων.( Είμαι ελεύθερη υποχρεώσεων για να βγω για ποτό, είμαι ελεύθερος για να ταξιδέψω και να ανοίξει το μυαλό και η καρδιά μου..)Τα παραδείγματα ελευθερίας είναι πολλά αλλά τα συναισθήματα που συνεπάγονται ακόμη περισσότερα.

Εμβαθύνοντας το πρόβλημα της έλλειψης του ελεύθερου χρόνου, η ρίζα εντοπίζεται στα παιδικά και εφηβικά χρόνια τα οποία καθορίζουν τη διαμόρφωση της προσωπικότητας των ανθρώπων για την μετέπειτα ενήλικη ζωή τους.

Συγκεκριμένα, η αντίφαση που καλούμαστε να εξετάσουμε κυρίως για τη ζωή των μαθητών είναι η εξής: Αποτελούν την μοναδική κατηγορία ανθρώπων που δουλεύουν παραπάνω από οχτώ ώρες την ημέρα, πιο σκληρά από πολλούς εργαζόμενους αλλά δεν «αμείβονται». Ο χρόνος που διαθέτουν είναι ελάχιστος γιατί εκτός από τις ώρες που βρίσκονται στο σχολείο, καλούνται να είναι συνεπείς και τέλειοι παντού.. Όχι μόνο στα σχολικά τους μαθήματα αλλά και στην πληθώρα εξωσχολικών δραστηριοτήτων που καταλαμβάνουν σχεδόν όλα τους τα απογεύματα. Αφού τελειώσουν όλα τα παραπάνω, πρέπει να βρουν χρόνο να διαβάσουν και να αφήσουν το μυαλό τους να σκεφτεί και να δημιουργήσει. Η λέξη που μόνο το άκουσμά της γεννά αισθήματα αντίδρασης και θυμού σε όλους τους ανθρώπους ανεξαρτήτως ηλικίας και φύλου είναι το «πρέπει». «Πρέπει να γράψω στο διαγώνισμα καλύτερα απ’ ότι έγραψε ο διπλανός μου, πρέπει να κάνω φροντιστήρια σε όλα τα μαθήματα για να είμαι ο καλύτερος στη τάξη, πρέπει να διαβάζω μέρα νύχτα γιατί έχω μόνο μια ευκαιρία να επιτύχω στις πανελλαδικές και να φύγω από το σπίτι που ποτέ κανένας δεν είναι ευχαριστημένος μαζί μου, πρέπει να τα πάω καλά στην παρουσίαση της εργασίας μου αύριο γιατί θα γίνω ρεζίλι σε όλους τους συναδέλφους και θα με κρίνουν πάλι, πρέπει να κάνω μεταπτυχιακό γιατί όλοι με ρωτάνε  συνέχεια γιατί δεν κάνω, πρέπει να βρω καλύτερη δουλειά γιατί, τι θα σκεφτεί ο κόσμος και η οικογένεια μου που δουλεύω σε σουβλατζίδικο ενώ είμαι μαθηματικός, πρέπει να βγάζω περισσότερα χρήματα, πρέπει να παντρευτώ γιατί πέρασα τα τριάντα, πρέπει να χάσω κιλά για να κάνω καλή εντύπωση κτλ..»

Κανείς δεν πρόκειται να δημιουργήσει και να σκεφτεί τι πραγματικά του αρέσει να κάνει υπό το καθεστώς της καταπίεσης και της σύγκρισης. Κανείς δεν θα κάνει ποτέ τίποτα με την καρδιά του εάν κρέμεται από επάνω του ένα «πρέπει».

Δυστυχώς στην εποχή μας, η τάση της απόλυτης τελειότητας που έχουμε δημιουργήσει στο μυαλό μας, πλάθει αυταπάτες και πλαστά αισθήματα ευτυχίας. Ζούμε στην εποχή του «ΠΡΕΠΕΙ να είμαι καλύτερος από τον διπλανό μου.»
Ευχόμαστε στα παιδιά μας συνεχώς καλή επιτυχία και όχι καλή ευτυχία όπως είπε η κ. Γλύκατζη-Αρβελέρ, καθώς εσφαλμένα η πλειοψηφία των ανθρώπων ενστερνίζεται το κλασικό μοτίβο: Εάν επιτύχουν τα παιδιά στις πανελλαδικές, στις εξετάσεις ξένων γλωσσών και στην μουσική, εάν αποκτήσουν μεταπτυχιακό, διδακτορικό, μετά δεύτερο διδακτορικό, θα είναι επιτυχημένοι ενήλικοι και αυτό συνεπάγεται με το ότι θα είναι ευτυχισμένοι. Είναι γεγονός ότι την παραπάνω πεποίθηση την καλλιεργούν οι γονείς στα παιδιά τους, και κατά συνέπεια τα παιδιά όταν γίνουν ενήλικες, στα δικά τους παιδιά, καταλήγοντας στο συμπέρασμα πως η παραπάνω εξωπραγματική αλληλουχία σκέψεων και πράξεων καθίσταται ως κάτι το φυσιολογικό και διαιωνίζεται. Όταν όμως κάποιος θεμελιώνει έναν δρόμο διαφορετικό εκτός της πεπατημένης οδού και δίνει έμφαση στο να πρεσβεύει αξίες που φαινομενικά είναι ανούσιες από πολλούς, παραδείγματος χάρη στο ότι κάποιοι γονείς παραβλέπουν για παράδειγμα, ότι τα παιδιά τους δεν τα πήγαν καλά στα διαγωνίσματα του χειμερινού τετραμήνου, αλλά νιώθουν περήφανοι για τα λόγια των καθηγητών που δήλωσαν ότι τα παιδιά τους μπορεί να είναι μέτριοι μαθητές αλλά είναι καλόψυχα, ευγενικά με αξίες από το σπίτι, πιθανότατα αυτή η απρόβλεπτη και απρόσμενη στάση θα φανεί λίγο περίεργη σε αρκετούς γονείς. Εύλογα θα αναρωτηθούν «Μα αφού δεν τα πήγε καλά στην φυσική..γιατί χαίρονται οι γονείς του..»

Πότε ήταν η τελευταία φορά που ρωτήσαμε ένα παιδί, έναν έφηβο, έναν φοιτητή, έναν ενήλικα το εξής: “Είσαι ευτυχισμένος ;”

Εδώ εντοπίζεται η πηγή της ανάβλυσης του προβλήματος.. Επίσης αναρωτιόμαστε γιατί η πλειοψηφία των ανθρώπων, ειδικά των νέων, προτιμά να σπαταλάει αμέτρητες ώρες στα κοινωνικά δίκτυα.. «Μα καλά πάλι στο facebook είσαι?» Πόσες φορές το ρωτήσαμε κι άλλες πόσες ερωτηθήκαμε; Ένας από τους κύριους λόγους είναι η πίεση και το άγχος που το οικογενειακό περιβάλλον κι ολόκληρη η κοινωνία ασκεί συνεχώς. Αναζητάμε την ξεκούραση και την ηρεμία σε λάθος μέρος.. Ειδικότερα τα παιδιά δεν αξιοποιούν τον λίγο ελεύθερο χρόνο που τους απομένει για να σκεφτούν δημιουργικά, αλλά για να ξεφύγουν.. Από το σχολείο, από τους γονείς από όλα. Έτσι δεν προλαβαίνουν να μάθουν τον εαυτό τους..Δεν έχουν καταλάβει την έννοια της πειθαρχίας και της επιμέλειας, τις απαρνούνται ενδόμυχα διότι είναι συνήθως συνυφασμένες με τιμωρία και φωνές και αντιμετωπίζουν τις υποχρεώσεις με αγγαρεία δίχως να γνωρίζουν ότι μέσω των δυσκολιών θα εκτιμήσουν τα ευχάριστα και τα όμορφα πράγματα της ζωής.

Επομένως, μεγαλώνοντας δεν προλαβαίνουν να ονειρευτούν, να κατανοήσουν τη διαφορά μεταξύ του σωστού και του λάθους, της πραγματικότητας και της αληθοφάνειας, τα βλέπουν όλα άσχημα και ανώφελα. Δυστυχώς συνηθίσαμε να ζούμε μέσα σε έναν ατελείωτο κυκεώνα  άγχους, νεύρων και πίεσης διότι έτσι μάθαμε από μικρή ηλικία.

Το πρόβλημα είναι ριζωμένο βαθιά γιατί οι παγιωμένες αντιλήψεις και τα κλειστά μυαλά καλά κρατούν..

Ας φανταστούμε το εξής: Βρισκόμαστε στο αστικό λεωφορείο και στις περισσότερες θέσεις παρατηρούμε μια μείξη διαφορετικών ηλικιών, έφηβοι, φοιτητές, αγχωμένοι γονείς και εργαζόμενοι οι οποίοι απασχολούμενοι με το κινητό τους τηλέφωνο, ανεβάζουν φωτογραφίες στο instagram η κάνουν chat στο messenger. Μέσα λοιπόν σε όλους αυτούς βλέπουμε δυο άτομα νεαρής ηλικίας να διαβάζουν από ένα βιβλίο εντελώς απορροφημένοι. Ας σκεφτούμε..Ποιό είναι το παράταιρο της παραπάνω κατάστασης; Δυο νέοι άνθρωποι που διαβάζουν βιβλία, ή όλοι οι υπόλοιποι που είναι απασχολημένοι με το κινητό τους; Ίσως με το δεύτερο ενδεχόμενο, αποζητούν απεγνωσμένα να ξεφύγουν σε έναν πλαστό κόσμο που ίσως εισπράξουν αποδοχή και λίγο παραπάνω αρέσκεια κι έτσι νιώσουν ένα ψήγμα ευτυχίας καθώς στον πραγματικό έμαθαν από μικροί να μην προλαβαίνουν..

Είναι καιρός λοιπόν να ασκήσουμε αυτοκριτική στους εαυτούς μας διακρίνοντας τα λάθη. Την επόμενη φορά που σκεφτόμαστε το πρέπει, καλό είναι να επανεξετάζουμε το πρίσμα πάνω στο οποίο έγινε αυτή η σκέψη.
Σίγουρα ο κόσμος δεν είναι πλασμένος μονάχα για ευχάριστα πράγματα καθώς οι υποχρεώσεις τρέχουν και για να είναι όλοι συνεπείς, μαθητές, έφηβοι κι ενήλικοι, θυσιάζουν καθημερινώς ελεύθερο χρόνο, ξεκούραση, αγαπημένα χόμπι κι ασχολίες, αλλά είναι σημαντικό να μη λησμονούμε να κρατάμε στην άκρη του μυαλού το γεγονός ότι ζούμε για μια φορά, σταματώντας την ενδοσκόπηση  για το που βρίσκεται η ευτυχία και πως κατακτιέται, διότι έρχεται όταν πάψουμε να την κυνηγάμε. Πάντα βρίσκεται σε πράγματα που υποτιμούμε και βρίσκουμε ανιαρά, καθημερινά, πεζά όπως σε ένα καλό βιβλίο, ένας περίπατος στην πόλη ή ακόμη καλύτερα στη φύση, στιγμές με αγαπημένα πρόσωπα, σε ταξίδια..Η λίστα ατελείωτη και καθαρά υποκειμενική για τον καθένα.

 

Παρατηρώντας τη ζωή από μια διαφορετική οπτική γωνία  συνειδητοποιούμε ότι τις περισσότερες φορές είμαστε ευτυχισμένοι με απλά πράγματα, ανούσια εκ πρώτης όψεως αλλά τόσο ουσιώδη.. Γιατί σημασία έχει να είμαστε πάνω απ όλα άνθρωποι και το χρέος μας είναι να μάθουμε στα παιδιά να σκέφτονται να νοιάζονται και να αγαπάνε. Να μεταλαμπαδεύσουμε αξίες και ιδανικά, ώστε να εκτιμήσουν μόνα τους την αξία της προσφοράς στον συνάνθρωπο διότι όταν προσφέρεις όπως λένε «μπορεί να αδειάζει η τσέπη αλλά γεμίζει η καρδιά».

Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να είναι φάροι γνώσης και συμβουλής, σεβόμενοι την διαφορετικότητα του καθενός και κατευθύνοντας τα παιδιά να ακολουθούν την κλίση τους, να σκέφτονται κριτικά κι εξηγώντας στους μαθητές τους, τους λόγους που είναι σωστό να διαβάζουν τα μαθήματά τους κάνοντάς τα κτήμα τους κι όχι ως καταναγκαστικά έργα( στο βαθμό που μπορεί να είναι το παραπάνω εφικτό, γιατί εδώ που τα λέμε δεν είναι ιδιαιτέρως ευχάριστο να διαβάζεις για το διαγώνισμα της ιστορίας ενώ έξω έχει καλοκαιρινό καιρό) αλλά παροτρύνοντάς τα να έχουν πάντα μέσα τους την ελπίδα ότι τα όνειρα  μπορούν να γίνουν πραγματικότητα και ότι οι κόποι τους δεν θα βγουν ποτέ χαμένοι. Να κατανοήσουν το γεγονός ότι ένας άνθρωπος για να μπορεί να βλέπει χωρίς παρωπίδες και να έχει ανοιχτό μυαλό, πάντα να προσπαθεί να μαθαίνει, να εξελίσσεται, να είναι αξιοπρεπής και να κάνει λάθη, να πέφτει και να σηκώνεται διότι η ζωή δεν είναι ρόδινη.  Οι αναποδιές λειτουργούν ως μαθήματα ζωής κι όχι ως ανασταλτικοί παράγοντες.

Η κατανόηση από μικρή ηλικία του ότι τίποτε από όλα αυτά που κάνουμε και δημιουργούμε δεν είναι ανώφελο, είναι ζωτικής σημασίας για τον καθένα ώστε να προλαβαίνουμε καθημερινά να είμαστε ο καλύτερος κι αυθεντικός εαυτός μας. Προλαβαίνουμε..

 

Κορδώση Βασιλική
Φιλόλογος

 

 

 

 

1 comment for “Ελεύθερος χρόνος (της Κικής Κορδώση)

  1. ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΑΝΟΥΛΑ
    11 Ιουλίου 2019 at 10:36

    ΜΠΡΑΒΟ ΣΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ! ΠΟΛΥ ΕΥΣΤΟΧΟ ΚΑΙ ΑΠΛΑ ΓΡΑΜΜΕΝΟ ΤΟΝΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ «ΑΠΛΑ» ΚΑΙ «ΤΑΠΕΙΝΑ».ΟΣΟ ΓΙΑ ΕΜΑΣ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ ΟΤΑΝ ΣΤΑΜΑΤΗΣΟΥΜΕ ΝΑ ΠΕΡΝΑΜΕ ΟΙ ΙΔΙΟΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΟΤΑΝ ΘΑ ΜΑΘΟΥΝ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΙ ΓΙΑΤΙ ΜΟΝΟ ΤΟΤΕ ΘΑ ΕΜΠΝΕΥΣΟΥΝ ΤΟ ΜΑΘΗΤΗ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΝΑ ΤΟΥ ΜΑΘΟΥΝ.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.