Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος «Just Streets», στο οποίο συμμετέχει ο Δήμος Κοζάνης, η Υπεύθυνη των Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Κοζάνης Ελευθερία Τανίδου, μιλά για τον επανασχεδιασμό του σχολικού περιβάλλοντος, τη συμμετοχή των πολιτών και τη συμβολή της Κοζάνης στο εν λόγω πρόγραμμα.
Ερ. Συντονίζετε τον σχεδιασμό των νέων «Σχολικών Ζωνών» (School Buffer Zones). Τι ακριβώς είναι αυτές και ποιος είναι ο σκοπός τους;
Απ. Οι Σχολικές Ζώνες είναι ειδικά σχεδιασμένες προστατευτικές περιοχές γύρω από τα σχολεία, που λειτουργούν ως ένα «μαξιλάρι ασφαλείας» ανάμεσα στο σχολικό περιβάλλον και την έντονη κυκλοφορία της πόλης. Ως συντονίστρια του σχεδιασμού τους, οφείλω να τονίσω ότι ο σκοπός τους δεν είναι μια απλή σήμανση, αλλά μια συνολική πολεοδομική παρέμβαση με τρεις κεντρικούς άξονες: την οδική ασφάλεια, την υγεία των μαθητών και την ενθάρρυνση της ενεργού μετακίνησης.
Ερ. Με ποιον τρόπο συμμετείχαν στη διαδικασία τα σχολεία, τα παιδιά και οι γονείς;
Απ. Στο έργο «Just Streets» του Δήμου Κοζάνης, η συμμετοχή της σχολικής κοινότητας ήταν το «κλειδί» για τον σχεδιασμό των Σχολικών Ζωνών, μέσα από μια διαδικασία συν-δημιουργίας. Αντί οι λύσεις να επιβληθούν από πάνω προς τα κάτω, γονείς, εκπαιδευτικοί και παιδιά συνεργάστηκαν στενά με την τεχνική μας ομάδα σε διαδραστικά εργαστήρια, ερωτηματολόγια και σχολικούς περιπάτους, χαρτογραφώντας οι ίδιοι τα επικίνδυνα σημεία γύρω από τα σχολεία τους.
Ερ. Τι ήταν πιο σημαντικό για εσάς κατά τον σχεδιασμό ασφαλέστερων και δικαιότερων σχολικών περιβαλλόντων;
Απ. Κατά τον σχεδιασμό των σχολικών ζωνών, το πιο σημαντικό για μένα ήταν να αλλάξουμε την ιεραρχία της προτεραιότητας στον δρόμο, βάζοντας αντί για το αυτοκίνητο τον άνθρωπο και ειδικά το παιδί στην κορυφή. Ένα σχολικό περιβάλλον γίνεται δίκαιο όταν οι ίδιοι οι πολίτες νιώσουν ότι ο δημόσιος χώρος τους ανήκει, τον συνδιαμορφώσουν και, τελικά, τον προστατεύσουν. Αυτή η αλλαγή κουλτούρας ήταν για μένα το πιο ουσιαστικό κομμάτι του έργου.
Ερ. Πώς εντάσσεται η εκστρατεία με τις αφίσες στο ευρύτερο ευρωπαϊκό έργο Just Streets;
Απ. Η εκστρατεία με τις αφίσες δεν είναι μια απλή ενημέρωση, αλλά η ίδια η «φωνή» του Just Streets. Αν οι αισθητήρες LiDAR και οι αλλαγές στους δρόμους είναι το τεχνικό κομμάτι, οι αφίσες είναι το εργαλείο που εξηγεί στην κοινωνία τη φιλοσοφία μας: ότι το παιδί έχει προτεραιότητα απέναντι στο αυτοκίνητο.
Ερ. Ποια στιγμή αυτού του έργου ήταν η πιο ανταποδοτική για εσάς μέχρι τώρα;
Απ. Η πιο ανταποδοτική στιγμή για μένα ήταν η μέρα που υλοποιήσαμε τη δράση Asphalt Art έξω από τo 11ο και 14ο Δημοτικό Σχολείο. Το να βλέπεις τη θεωρία και τα σχέδια επί χάρτου να μετατρέπονται σε πράξη μέσα σε λίγες ώρες, είναι από μόνο του συγκλονιστικό.
Όμως, η πραγματική επιβράβευση ήρθε μέσα από δύο συγκεκριμένες εικόνες:
Η πρώτη ήταν να βλέπω τα ίδια τα παιδιά, με τις ποδιές και τα πινέλα τους, να βάφουν τον δρόμο μαζί με μαθητές από το Ωνάσειο Λύκειο Κοζάνης, γεμάτα ενθουσιασμό. Εκείνη τη στιγμή κατάλαβα ότι το έργο πέτυχε τον στόχο του: ο δρόμος σταμάτησε να είναι ένας γκρίζος, απειλητικός χώρος για τα αυτοκίνητα και έγινε μια δική τους, πολύχρωμη αυλή.
Η δεύτερη ήταν η συγκινητική αντίδραση των γονέων, των δασκάλων αλλά και των κατοίκων της περιοχής την επόμενη κιόλας μέρα. Οι δάσκαλοι αντίκρισαν ένα περιβάλλον που δεν θύμιζε σε τίποτα την παλιά, χαοτική εικόνα της προσέλευσης, ενώ οι γονείς μάς εξέφρασαν την τεράστια ανακούφιση που ένιωσαν βλέποντας τα παιδιά τους να φτάνουν στο σχολείο με κέφι και ασφάλεια. Ακόμα και οι περίοικοι, που αρχικά ήταν επιφυλακτικοί με τις αλλαγές, αγκάλιασαν αμέσως τη δράση.
Αυτό το καθολικό κύμα θετικής ενέργειας και αποδοχής από την τοπική κοινωνία ήταν η πιο ξεκάθαρη απόδειξη ότι το έργο δεν ήταν απλώς μια τεχνική παρέμβαση, αλλά μια ουσιαστική αναβάθμιση της ζωής τους. Εκεί κατάλαβα ότι δεν αλλάξαμε απλώς τις γραμμές στον δρόμο, αλλά αρχίσαμε να αλλάζουμε τη νοοτροπία μιας ολόκληρης πόλης.
Γραφείο Τύπου
Δήμου Κοζάνης
