Η σημερινή αποχώρηση της Ελπίδας Κουϊμτζίδου από την εκπροσώπηση της ΠΕΔ Δυτικής Μακεδονίας στην Επιτροπή του άρθρου 152 αφήνει ένα σοβαρό πολιτικό ερώτημα:
Ποιο προηγούμενο δημιουργείται όταν μια επίμονη απαίτηση αντικατάστασης, συνοδευόμενη από αποχή από τις συνεδριάσεις, καταλήγει στην απομάκρυνση του προσώπου που βρίσκεται στο ΄΄στόχαστρο”;
Σύμφωνα με το σημερινό ρεπορτάζ, η κ. Κουϊμτζίδου ζήτησε τελικά την ανάκληση του ορισμού της, έχοντας προηγουμένως υποστηρίξει ότι η αντικατάστασή της γίνεται για να ικανοποιηθεί ο δήμαρχος Σερβίων. Ο κ. Ελευθερίου, από την πλευρά του, αρνήθηκε ότι ζήτησε παράνομη ψήφο και απέδωσε τη διαφωνία του στον τρόπο εκπροσώπησης της ΠΕΔ. Οι διαφορετικές τοποθετήσεις καταγράφονται. Η πολιτική ευθύνη, όμως, παραμένει προς συζήτηση.
Διότι η υπόθεση έχει ιστορικό.
Από την άνοιξη είχε τεθεί το αίτημα αντικατάστασης.
Τον Ιούνιο δημοσιοποιήθηκε η επιλογή του δημάρχου Σερβίων να απέχει από τις συνεδριάσεις της ΠΕΔ, συνδέοντας την παρουσία του με το συγκεκριμένο ζήτημα.
Τον Σεπτέμβριο η αποχή εξακολουθούσε να καταγράφεται και η αντικατάσταση παρουσιαζόταν ήδη ως επικείμενη λύση.
Αυτή ακριβώς η σύνδεση είναι το πρόβλημα: η συμμετοχή σε ένα συλλογικό όργανο μετατρέπεται σε μέσο πίεσης για την αλλαγή της σύνθεσης ενός άλλου.
Κάθε αιρετός δικαιούται να διαφωνεί, να ασκεί κριτική και να ζητά αιτιολογημένα την αντικατάσταση ενός εκπροσώπου. Οφείλει, όμως, να αποδέχεται ότι η κρίση ενός συλλογικού οργάνου δεν μπορεί να εξαρτάται από το εάν ο ίδιος θα καταδεχθεί να συμμετέχει στις εργασίες του.
Η λογική «ικανοποιήστε την απαίτησή μου για να επιστρέψω» συνιστά, κατά την πολιτική μου κρίση, πρακτική θεσμικού εκφοβισμού. Εισάγει έναν αντιδημοκρατικό κανόνα: όποιος επιμένει στην πίεση μπορεί τελικά να επιβάλλει τους όρους του.
Η ΠΕΔ έχει δική της ευθύνη απέναντι σε αυτό το φαινόμενο. Δεν αρκεί να αντιμετωπίζει κάθε ένταση ως εσωτερική εκκρεμότητα που πρέπει απλώς να κλείσει. Όταν μια τέτοια διαδρομή καταλήγει στην αντικατάσταση, οφείλει να εξηγήσει δημόσια ποια συγκεκριμένα κριτήρια καθόρισαν την επιλογή της. Διαφορετικά, αφήνει να εδραιώνεται η εντύπωση ότι η πίεση αποδίδει.
Και αυτή η εντύπωση ξεπερνά κατά πολύ τα πρόσωπα της συγκεκριμένης υπόθεσης.
Η Επιτροπή του άρθρου 152 εξετάζει προσφυγές που αφορούν τον έλεγχο νομιμότητας αυτοδιοικητικών αποφάσεων. Η αποστολή της προϋποθέτει κρίση με βάση τη νομιμότητα. Η αυτοδιοίκηση υπηρετείται όταν οι αποφάσεις της αντέχουν στον έλεγχο, όταν διορθώνει τα σφάλματά της και όταν διεκδικεί τεκμηριωμένα το δίκιο της.
Η εκλογική εντολή δεν απαλλάσσει κανέναν από τη λογοδοσία. Η πλειοψηφία δεν καθιστά κάθε απόφαση ορθή. Και η διαφωνία με έναν έλεγχο δεν αρκεί για να απαξιωθεί εκείνος που τον ασκεί.
Για εμάς, στον Δήμο Σερβίων, η συζήτηση αυτή έχει ιδιαίτερο βάρος. Ως αντιπολίτευση, εδώ και επτά χρόνια βιώνουμε μια αντίληψη διοίκησης που, κατά την εμπειρία και την κρίση μας, δυσκολεύεται να αναγνωρίσει στη διαφωνία τον θεσμικό της ρόλο. Η ίδια νοοτροπία μεταφέρεται στο Δημοτικό Συμβούλιο κάθε φορά που ο έλεγχος αντιμετωπίζεται ως ενόχληση και η διαφορετική άποψη ως προσωπική αντιπαλότητα.
Είμαστε αιρετοί. Δεν είμαστε διορισμένοι υπάλληλοι κανενός. Η εντολή μας προέρχεται από τους πολίτες και η υποχρέωσή μας είναι να τους εκπροσωπούμε, να ρωτούμε και να ελέγχουμε.
Ο δήμος είναι δημόσιος θεσμός. Το Δημοτικό Συμβούλιο είναι χώρος δημοκρατικής εκπροσώπησης. Όποιος ασκεί διοίκηση διαχειρίζεται ευθύνη που του εμπιστεύτηκαν προσωρινά οι πολίτες. Δεν διαφεντεύει προσωπικό του μαγαζί.
Το πιο ανησυχητικό, όμως, αφορά τους νέους ανθρώπους. Τι τους διδάσκουμε όταν βλέπουν ότι η αποχή γίνεται διαπραγματευτικό χαρτί, ότι η επιμονή στην πίεση μπορεί να επιβραβεύεται και ότι οι συλλογικοί θεσμοί δυσκολεύονται να υπερασπιστούν τα όριά τους;
Τους διδάσκουμε ότι για να ακουστούν χρειάζονται ισχύ και προστάτες. Ότι η ανεξαρτησία έχει κόστος. Ότι η συμμετοχή απαιτεί υποταγή σε προσωπικούς συσχετισμούς. Κι έπειτα αναρωτιόμαστε γιατί απομακρύνονται από τα κοινά.
Οι νέοι θα κληρονομήσουν τους θεσμούς που εμείς διαμορφώνουμε σήμερα. Θα επωμιστούν την απαξίωση, τη δυσπιστία και τη χαμηλή ποιότητα δημόσιου διαλόγου που αφήνει πίσω της αυτή η νοοτροπία. Έχουμε ευθύνη να μην τους παραδώσουμε ως κανονικότητα όσα οφείλουμε τώρα να αμφισβητήσουμε.
Γι’ αυτό η στάση της ΠΕΔ αφορά ολόκληρη την αυτοδιοίκηση της Δυτικής Μακεδονίας. Κάθε υποχώρηση απέναντι σε τέτοιες πρακτικές τις κάνει ευκολότερες την επόμενη φορά — σε μια επιτροπή, σε ένα δημοτικό συμβούλιο, απέναντι σε έναν αιρετό που επιμένει να ασκεί τον ρόλο του.
Η δημοκρατική εντολή μάς δίνει ευθύνη να υπηρετούμε τους θεσμούς. Κανένα δικαίωμα να απαιτούμε την υποταγή τους.
Λαζαρίτσα Σπυρίδου
Επικεφαλής της δημοτικής παράταξης΄΄ΣΤΑΣΗ ΣΕΡΒΙΩΝ΄΄
