Στην πράξη του δικαίου υπάρχουν περιπτώσεις όπου η προστασία ενός ανθρώπου δεν είναι απλώς ζήτημα φροντίδας, αλλά ζήτημα πρόληψης σοβαρών νομικών και οικονομικών κινδύνων. Όταν ένα πρόσωπο, λόγω ασθένειας ή προχωρημένης ηλικίας, χάνει την ικανότητα να αντιλαμβάνεται τις συνέπειες των πράξεών του, δημιουργείται ένα επικίνδυνο κενό: ο άνθρωπος αυτός εξακολουθεί να θεωρείται από τον νόμο πλήρως ικανός, παρότι στην πραγματικότητα δεν μπορεί να προστατεύσει τον εαυτό του.

Ακριβώς για να καλυφθεί αυτό το κενό προβλέπεται από τον Αστικό Κώδικα (άρθρα 1666 επ.) ο θεσμός της δικαστικής συμπαράστασης και ιδιαίτερα η πλήρης στερητική δικαστική συμπαράσταση.

1. Η στιγμή που η πραγματικότητα και το δίκαιο δεν συμπίπτουν

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ένας άνθρωπος έχει χάσει ουσιαστικά την ικανότητα κρίσης αλλά ο νόμος εξακολουθεί να τον θεωρεί πλήρως ικανό να ενεργεί. Αυτό συμβαίνει συχνά σε περιπτώσεις άνοιας, σοβαρών ψυχικών διαταραχών ή νευρολογικών παθήσεων.

2. Τι είναι η πλήρης στερητική δικαστική συμπαράσταση

Η πλήρης στερητική δικαστική συμπαράσταση είναι η νομική κατάσταση  στην οποία περιέρχεται ένα πρόσωπο, κατόπιν έκδοσης δικαστικής απόφασης, όταν το δικαστήριο διαπιστώνει δεν είναι πλέον σε θέση να ενεργεί έγκυρα μόνο του.

3. Πότε επιβάλλεται από το δικαστήριο

Σύμφωνα με το άρθρο 1666 ΑΚ, δικαστική συμπαράσταση επιβάλλεται όταν κάποιος, λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής ή σωματικής αναπηρίας, δεν μπορεί να φροντίζει τις υποθέσεις του.

4. Η διαδικασία στο δικαστήριο

Η διαδικασία κινείται με αίτηση συγγενών και εκδικάζεται από το Μονομελές Πρωτοδικείο, το οποίο εξετάζει ιατρικές γνωματεύσεις και μαρτυρίες.

5. Οι πράξεις που το πρόσωπο δεν μπορεί να κάνει μόνος του

Μετά την επιβολή της συμπαράστασης το πρόσωπο δεν μπορεί να υπογράφει νομικά έγγραφα, όπως π.χ. συμβάσεις, να μεταβιβάζει ακίνητα ή να αναλαμβάνει οικονομικές υποχρεώσεις χωρίς τον συμπαραστάτη.

6. Τι συμβαίνει όταν δεν υπάρχει δικαστική συμπαράσταση

Εάν ένα πρόσωπο έχει χάσει την κρίση του αλλά δεν έχει τεθεί σε δικαστική συμπαράσταση, εξακολουθεί να θεωρείται πλήρως ικανό από τον νόμο.

7. Ο κίνδυνος εκμετάλλευσης

Άτομα με μειωμένη αντίληψη μπορεί να πειστούν να υπογράψουν έγγραφα, να μεταβιβάσουν περιουσία ή να αναλάβουν χρέη χωρίς να κατανοούν τις συνέπειες.

8. Γιατί οι πράξεις αυτές δύσκολα ανατρέπονται

Η ακύρωση τέτοιων πράξεων απαιτεί συνήθως δικαστική διαδικασία και απόδειξη ότι το πρόσωπο δεν είχε συνείδηση των πράξεών του κατά τον χρόνο υπογραφής.

9. Οι πιθανές συνέπειες

Η καθυστέρηση στην ενεργοποίηση της δικαστικής συμπαράστασης μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια περιουσίας, δημιουργία χρεών ή σοβαρές οικογενειακές διαφορές.

10. Η έγκαιρη προσφυγή

Η έγκαιρη προσφυγή στο δικαστήριο λειτουργεί ως ουσιαστική προστασία για τον άνθρωπο που δεν μπορεί πλέον να προστατεύσει τον εαυτό του.

Εάν στην οικογένειά σας υπάρχει πρόσωπο που δυσκολεύεται πλέον να διαχειριστεί τις υποθέσεις του ή έχετε αμφιβολίες για το αν πρέπει να κινηθεί η διαδικασία της δικαστικής συμπαράστασης, η έγκαιρη νομική συμβουλή μπορεί να αποτρέψει σοβαρά προβλήματα. Το γραφείο μας βρίσκεται στη διάθεσή σας για να εξετάσουμε την περίπτωσή σας και να σας καθοδηγήσουμε υπεύθυνα ως προς τα κατάλληλα νομικά βήματα.

Στέφανος Τσίκας

Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω

Πτολεμαίων 12, Πτολεμαΐδα

Κιν. 6976684507