Η δημόσια τοποθέτηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη υπέρ της διερεύνησης της πυρηνικής ενέργειας και ειδικότερα των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMRs) δεν έπεσε ως «κεραυνός εν αιθρία». Σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr, πίσω από τη δήλωση που έγινε από το βήμα της διεθνούς Συνόδου Κορυφής για την πυρηνική ενέργεια βρίσκεται ένα ευρύτερο παρασκήνιο διεργασιών, συζητήσεων και σχεδιασμών, που έχουν ήδη αρχίσει να διαμορφώνουν το πλαίσιο μιας πιο συστηματικής προσέγγισης της Ελλάδας προς την πυρηνική τεχνολογία.
«Η Ελλάδα γυρίζει σελίδα και είναι ώρα να εξερευνήσει αν οι μικροί πυρηνικοί αντιδραστήρες μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός. Αυτήν τη στιγμή η κυβέρνηση εξετάζει τη σύσταση διυπουργικής επιτροπής η οποία θα δώσει το τέμπο στην αγορά. Το ενδιαφέρον δεν είναι θεωρητικό και παρ’ ότι ρυθμιστικά και νομοθετικά το πεδίο είναι πολύ ανώριμο, η αγορά προσπαθεί να θέσει τα πρώτα θεμέλια. Η Ελλάδα φέρεται να εξετάζει με πιο οργανωμένο τρόπο τα επόμενα βήματά της, αναζητώντας το κατάλληλο σχήμα που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ομπρέλα συντονισμού για ένα τόσο σύνθετο εγχείρημα. Όπως σχολίασε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, που συνόδευσε τον πρωθυπουργό στο Παρίσι, πρόκειται για «μία μεγάλη ημέρα για την ενέργεια στην Ελλάδα».
Στο παρασκήνιο και παράλληλα με τις ενέργειες της Πολιτείας, φαίνεται ότι αναζητούνται η φόρμουλα και ο τρόπος που θα ενώσει και θα φέρει στο ίδιο τραπέζι όλους τους κρίσιμους κρίκους της αλυσίδας: από τον ιδιωτικό τομέα και τη βιομηχανία έως τον ακαδημαϊκό χώρο και την Πολιτεία. Αυτό θα επιτρέψει να χαρτογραφηθούν καλύτερα οι δυνατότητες της χώρας, να εξεταστούν οι τεχνολογικές της επιλογές, οι περιοχές και να διαμορφωθεί ένας οδικός χάρτης για το πώς θα μπορούσε η Ελλάδα να αποκτήσει ρόλο στο αναδυόμενο οικοσύστημα των μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων.
Οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι, αφού η ανάπτυξη της πυρηνικής τεχνολογίας, ακόμη και σε μικρή κλίμακα μέσω SMRs, δεν αποτελεί ένα έργο που αφορά αποκλειστικά την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η Ελλάδα φαίνεται πως εξετάζει όλες τις εφαρμογές, τους ρόλους και τις χρήσεις τους. «Πρόκειται για ένα project που αγγίζει ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού, από την παραγωγή εξοπλισμού και ειδικών υλικών έως τη ναυπηγική βιομηχανία, τις ενεργειακές εταιρείες, τα πανεπιστήμια και τους θεσμικούς φορείς. Όλοι πρέπει να είναι έτοιμοι να εμπλακούν και συνεργαστούν».
Η δημιουργία εφοδιαστικής αλυσίδας και ο ρόλος των ΗΠΑ
Η συζήτηση αγγίζει πλέον και ένα πιο φιλόδοξο όραμα: τη δυνατότητα η Ελλάδα να αποκτήσει βιομηχανική παρουσία στην εφοδιαστική αλυσίδα των πυρηνικών τεχνολογιών. Η ιδέα ενός «made in Greece» αποτυπώματος στον τομέα των SMRs, μέσω της συμμετοχής ελληνικών βιομηχανιών στην παραγωγή εξαρτημάτων, υποδομών ή ειδικών υλικών, αρχίζει να συζητείται πιο ανοιχτά, καθώς αρκετές επιχειρήσεις βλέπουν σε αυτόν τον τομέα μια νέα αγορά με σημαντικές προοπτικές. Ενεργειακές εταιρείες, τσιμεντοβιομηχανίες, ναυπηγεία έχουν πάρει θέση σε αυτόν τον νέο μαραθώνιο που φαίνεται πως θέλει να τρέξει η Ελλάδα.
Παράλληλα, η Αθήνα θα χρειαστεί «συμμάχους». Πληροφορίες θέλουν τις Ηνωμένες Πολιτείες να έχουν ήδη εντάξει την ελληνική αγορά στον ευρύτερο χάρτη των συνεργασιών που επιδιώκουν να αναπτύξουν στον τομέα των μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων. Η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται να ενδιαφέρεται για τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την ανάπτυξη συνεργειών με την ελληνική βιομηχανία, σε μια προσπάθεια να συνδυαστεί η ώριμη τεχνολογική βάση των αμερικανικών εταιρειών με τις δυνατότητες που διαθέτει η εγχώρια παραγωγική βάση. Ο ρόλος των ΗΠΑ στο όλο εγχείρημα συνδέεται άρρηκτα και με το μεγάλο αγκάθι της χρηματοδότησης. Ήδη υπάρχουν οι πρώτες επαφές με την αμερικανική κυβέρνηση για χρηματοδοτικές ενέσεις, στο πλαίσιο των μελετών.
Οι εναλλακτικές χρήσεις και τα σημεία-κλειδιά
Τα σενάρια που εξετάζονται στο παρασκήνιο δεν περιορίζονται μόνο στην ηλεκτροπαραγωγή. Στο επίκεντρο των συζητήσεων φαίνεται να βρίσκονται και οι πλωτοί μικροί πυρηνικοί αντιδραστήρες (floating SMRs), οι οποίοι θα μπορούσαν να εγκαθίστανται σε λιμένες ή θαλάσσιες ενεργειακές υποδομές και να λειτουργούν ως σταθερές πηγές ηλεκτροδότησης. Τέτοιες λύσεις θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την ηλεκτροδότηση μεγάλων λιμενικών εγκαταστάσεων, ενεργειακών κόμβων ή ακόμη και νησιωτικών περιοχών με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες. Στο μικροσκόπιο βρίσκονται ήδη δύο μεγάλοι λιμένες της χώρας, ο Πειραιάς και το Ηράκλειο Κρήτης, οι οποίοι θεωρούνται κομβικά σημεία για πιθανές πιλοτικές εφαρμογές.
Παράλληλα, η Δυτική Μακεδονία εμφανίζεται ως μια περιοχή που υπάρχει στο πλάνο, αξιοποιώντας την ενεργειακή της παράδοση και τις υφιστάμενες υποδομές μετά την απολιγνιτοποίηση. Στο τραπέζι έχουν τεθεί επίσης και εναλλακτικά σενάρια χρήσης των SMRs σε νησιωτικές περιοχές, για παράδειγμα για αφαλάτωση ή παραγωγή υδρογόνου. Παράλληλα, εφαρμογές της πυρηνικής τεχνολογίας συζητούνται και στον βιομηχανικό τομέα, με πιθανή χρήση σε ενεργοβόρες δραστηριότητες, όπως η διύλιση, όπου η σταθερή παροχή μεγάλων ποσοτήτων ενέργειας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα ανταγωνιστικότητας. Με το βλέμμα στην αγορά βρίσκονται και οι εταιρείες τεχνολογίας, αφού τα SMR μπορούν να στηρίξουν τη λειτουργία των data centers. Τα κέντρα δεδομένων έχουν εξαιρετικά υψηλές ενεργειακές απαιτήσεις και λειτουργούν με προφίλ φορτίου βάσης, δηλαδή απαιτούν συνεχή και αδιάλειπτη παροχή ηλεκτρικής ενέργειας σε σταθερά επίπεδα, ένα χαρακτηριστικό που μπορούν να εξυπηρετήσουν ιδιαίτερα αποτελεσματικά οι πυρηνικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής.
ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ:
