Η τοποθέτηση του Αντιπροέδρου της Βουλής, Π. Κουκουλόπουλου, στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου για το Data Center

Tο Data Center, όπως έχω πει εδώ και αρκετό καιρό, είναι για τον τόπο μας η μεγαλύτερη πρόκληση που έχει αντιμετωπίσει τουλάχιστον μεταπολεμικά. Τι αποτέλεσμα θα έχει μια τέτοια επένδυση, εφόσον ολοκληρωθεί; Είναι ή κόλαση ή παράδεισος. Ενδιάμεση οδό δεν έχει.
Ι] ΖΗΤΗΜΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Υπάρχει μείζον ζήτημα Δημοκρατίας με όσα διημείφθησαν στο Περιφερειακό Συμβούλιο. Το “take it or leave it” χρησιμοποιείται στην αγγλική γλώσσα, όταν κάποιος σου λέει ότι δεν έχεις περιθώρια διαπραγμάτευσης. Είναι η φυσική συνέχεια του εκβιασμού κάτω από τον οποίο δέχτηκαν τα δεδομένα για την τηλεθέρμανση οι τρεις Δήμοι της Δυτικής Μακεδονίας.
Είναι η φυσική απόρροια αυτού για το οποίο έχω μιλήσει πάρα πολλές φορές, ότι ο κ. Στάσσης εκτός από Υπουργός Ηλεκτρισμού (όπως είπα στην Ολομέλεια στον κ. Παπασταύρου), είναι και διορισμένος Κυβερνήτης στη Δυτική Μακεδονία. Κυβερνήτης παλαιάς κοπής μάλιστα, διότι συμπεριφέρεται και ως ιδιοκτήτης της περιοχής. Όχι μόνο κυβερνά και ορίζει το μέλλον της, αλλά είναι και ιδιοκτήτης της. Θυμάστε τι έγραψαν τα ρεπορτάζ πως είπε στους επενδυτές ανήμερα της γιορτής του; Θέλετε νερό; Έχω όσο νερό θέλετε. Θέλετε γη; Έχω όση γη θέλετε. Θέλετε ενέργεια; Έχω όση ενέργεια θέλετε. Σε α’ πρόσωπο ο ιδιοκτήτης της περιοχής.
Δεν έχουν, είπαν, περιθώριο διαπραγμάτευσης για ό,τι δεν συμπεριλαμβάνεται στο μνημόνιο που υπέγραψαν. Η ΔΕΗ, όμως, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, για την “πάρτη” της έχει εξασφαλίσει ανταποδοτικά από την Amazon, θα της αναβαθμίσει όλα τα λογισμικά, θα τη “βάλει” στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, κ.ο.κ. Για την περιοχή τίποτα. Για τη ΔΕΗ ναι. Προτεκτοράτο η περιοχή και μάλιστα ακατοίκητο κατά τη ΔΕΗ.
Υπάρχει, λοιπόν, μείζον ζήτημα Δημοκρατίας. Όχι απλά πρέπει να πάρουμε τις αναγκαίες αποφάσεις, για να πάρουμε την τύχη του τόπου στα χέρια μας, αλλά πρέπει να θέσουμε εμφατικά ζήτημα Δημοκρατίας, η οποία παραβιάζεται κατάφωρα με όλα όσα συμβαίνουν.
ΙΙ] Ο ΛΙΓΝΙΤΗΣ ΔΕΝ ΕΙΠΕ ΑΚΟΜΑ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΗ
Ο λιγνίτης δεν είπε ακόμα την τελευταία του λέξη (όπως εδώ ακούστηκε και όπως προωθείται από τη ΔΕΗ).
Προφανώς έχει συμβάλει σε αυτό ο κοινός μας αγώνας, όπως οι αποφάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου και οι παρεμβάσεις των Επιμελητηρίων, ο αγώνας μου στη Βουλή (γνωρίζετε καλά πόσες κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις έχω κάνει ειδικά για το λιγνίτη). Όλοι μαζί συμβάλαμε, αλλά η πιθανή εξέλιξη έρχεται από άλλο μέτωπο.
Το φυσικό αέριο σήμερα, όπως είχα προβλέψει πριν από πέντε μήνες σε Επίκαιρη Ερώτησή μου, έχει ξεπεράσει το φράγμα των 100€ (αυτό πρέπει να το διπλασιάζετε για να βλέπετε μόνο το κόστος καυσίμου, ενώ έχει και ρύπους και λειτουργικά κλπ για να βγάλετε το μεταβλητό κόστος). Έγκυροι αναλυτές εκτιμούν ότι αυτή η κρίση θα επιμηκυνθεί και θα βαθύνει.
Βρισκόμαστε εδώ και οκτώ μήνες σε μια ενεργειακή κρίση που έχει εκτινάξει τις τιμές του φυσικού αερίου. Συντάσσομαι προφανώς με το πολύ ορθό αίτημα του Περιφερειακού Συμβουλίου για το πετρέλαιο θέρμανσης.
Όσον αφορά δε το ηλεκτρικό ρεύμα, υπενθυμίζω ότι στην προηγούμενη ενεργειακή κρίση η Χώρα χρειάστηκε 8 δισ. Εάν λειτουργούσε η Πτολεμαΐδα V, θα είχαμε γλυτώσει 1.6 δις επιδοτήσεων. Τώρα δεν θα λειτουργεί ούτε ο ΑΗΣ Αγ. Δημητρίου. Εάν ήταν και αυτός σε λειτουργία, θα είχε κατέβει κατά περισσότερο από 100€ η μέση χονδρική τιμή της MWh. Κι όμως αυτό δεν ενδιαφέρει κανέναν στην Κυβέρνηση, ενώ κεντρικό ζήτημα αποτελεί η ακρίβεια.
Θα περιοριζόταν, επίσης, το έλλειμμα στο ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών τουλάχιστον κατά 2.5 δισ. ευρώ. Ταυτόχρονα, θα επερχόταν εξοικονόμηση 70 εκατ. ευρώ δημοσιονομικού χώρου, που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για μέτρα στήριξης των πολιτών μέσα στην “καταιγίδα” της ενεργειακής κρίσης. Θα ενισχυόταν και το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης. Θα εξυγιαίνονταν και οι δύο τηλεθερμάνσεις . Όλα αυτά τα έχω θέσει εγκαίρως ως Υπεύθυνος ΚΤΕ Οικονομικών του ΠΑΣΟΚ και το οικονομικό επιτελείο της Κυβέρνησης είναι βαθιά προβληματισμένο.
Σας υπενθυμίζω ότι με τον Πρόεδρο Νίκο Ανδρουλάκη θέσαμε τον Ιανουάριο ζήτημα ευθυνών, ενώπιον των οποίων θα βρεθούν, εάν τολμήσουν να κλείσουν την Πτολεμαΐδα V. Οι εξελίξεις σήμερα γεννούν ανάλογα εύλογα ερωτήματα και για το κλείσιμο του ΑΗΣ Αγ. Δημητρίου. Να είστε βέβαιοι ότι κάποιοι θα απολογηθούν γι’ αυτά.
ΙΙΙ] ΨΗΦΙΑΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΤΗΣ Ε.Ε.
Η υπόθεση των Data Centers δεν χωρά “αβάσταχτη ελαφρότητα” ούτε πανηγυρισμούς. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, εάν δεν δράσει, θα γίνει “υποτελής” στις Η.Π.Α. από τη μια και στην Κίνα από την άλλη, οι οποίες κρατούν τα ηνία της τεχνολογίας με τους τεχνολογικούς κολοσσούς τους. Η Δυτική Μακεδονία με το Data Center δίνει βήμα σε έναν από τους μεγάλους κολοσσούς, για να κάνει ένα περαιτέρω άλμα, ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί στις ανάγκες του. Με απλά λόγια, για να γίνει ακόμη πιο δυνατός. Εννοείται ότι θα ήθελα το Data Center να είναι ευρωπαϊκών συμφερόντων και υπό δημόσιο έλεγχο και όχι ιδιωτικών συμφερόντων πέραν του Ατλαντικού. Αυτήν την παράμετρο της ψηφιακής κυριαρχίας πρέπει να τη θυμόμαστε καλά, για να έχουμε πλήρη επίγνωση του τι ακριβώς γίνεται. Εννοείται πάντως πως τα θέματα αδράνειας της Ε.Ε. δεν μπορούν να επιλυθούν από μία μόνο περιφέρεια της Ε.Ε.
IV] ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ήρθε για να μείνει. Με άλλα λόγια, στη μακραίωνη ιστορία του ανθρώπου, από τον τροχό με τον οποίο συνδέθηκε η αγροτική επανάσταση, μέχρι τον ατμό της βιομηχανικής επανάστασης, η τεχνολογία δεν έχασε ποτέ. Γι’ αυτό κατ’ αρχάς πρέπει να συζητήσουμε. Δεν θα επαναλάβω όσα εύστοχα διατυπώθηκαν και στην εισήγηση της κας Ζεμπιλιάδου και στις τοποθετήσεις των δύο Δημάρχων Εορδαίας και Κοζάνης.
Α) Πλήρης ενημέρωση για τις εκτάσεις όπου θα εγκατασταθούν τα νέα έργα ΑΠΕ για το 1 GW
Στέκομαι ιδιαίτερα σε ένα σημείο που έβαλε η κα Ζεμπιλιάδου: πρέπει να απαιτήσουμε να λάβουμε όλα τα δεδομένα για το 1 GW. Είναι ξεκάθαρο από όσα ειπώθηκαν χθες, ότι η εγκατεστημένη ισχύς σε φωτοβολταϊκά στη Δυτική Μακεδονία φτάνει για τα 300 MW, όχι για το 1 GW. Αναφέρθηκε, επίσης, ότι γενικότερα έχουν δεσμευτικό μνημόνιο οι τεχνολογικοί κολοσσοί να λαμβάνουν από ΑΠΕ το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειας που χρησιμοποιούν.
Επομένως, είναι σημαντικό να έχουμε όλα τα δεδομένα για την ανάπτυξη των επιπλέον ΑΠΕ που απαιτούνται για την παραγωγή ισχύος 1 GW. Δεν μπορεί να τους δίνουμε “γη και ύδωρ”, καθώς για να αναπτύξουν τέτοια ισχύ θα χρειαστούν δεκάδες χιλιάδες στρέμματα. Πρέπει να ξέρουμε πόσα θα είναι αυτά τα στρέμματα και που ακριβώς θα αναπτυχθούν οι νέες εγκαταστάσεις ΑΠΕ.
Β) Τα ανταποδοτικά οφέλη για τον τόπο μας
Θα σταθώ μόνο σε δύο. Έχω λάβει στο προσωπικό μου email τουλάχιστον πέντε εξαιρετικά καλογραμμένες επιστολές, που βάζουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θέματα ανταποδοτικών. Υπάρχουν πραγματικά στο δημόσιο διάλογο εξαιρετικές προτάσεις.
Σπεύδω πάντως να πω ότι αυτό που ακούστηκε για την έδρα στο Πανεπιστήμιο (γνωρίζετε όλοι τον αγώνα και την ταύτισή μου με το Πανεπιστήμιο) έχει τη χρησιμότητα που έχουν και τα καθρεφτάκια για τους ιθαγενείς. Χρήσιμα είναι, βλέπουν το πρόσωπό τους, αλλά τίποτα άλλο. Η ΔΕΗ είχε τρεις χορηγούμενες έδρες στο Πανεπιστήμιο, που ατυχώς σταμάτησε η Διοίκηση Παναγιωτάκη. Τρεις χορηγούμενες έδρες είχαμε, εκ των οποίων η μία μ’ έναν από τους κορυφαίους επιστήμονες της καινοτομίας, τον κ. Καραγιάννη από το MIT, τον οποίο χάσαμε. Ήταν από τους κορυφαίους επιστήμονες σε θέματα καινοτομίας και θα ήταν πολύτιμος να ήταν εδώ σήμερα, πρέπει να γίνει επικοινωνία και να συνδεθεί ξανά με τις ομάδες που αναφέρθηκαν.
Ως προς τα ανταποδοτικά οφέλη, θα εστιάσω σε δύο, πρώτον στο τιμολόγιο υπηρεσιών εκ μέρους της Amazon και δεύτερον στην τιμή ρεύματος.
Δεν μπορώ να ακούω γενικά και επιπόλαια για «οικοσύστημα». Από πού προκύπτει ότι θα υπάρξει οικοσύστημα; Πρέπει εμείς να ελέγξουμε τις εξελίξεις, έτσι ώστε να υπάρξει πραγματικά οικοσύστημα, να εγκατασταθούν καινοτόμες επιχειρήσεις, startups, εταιρείες εξειδικευμένες στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στη Ρομποτική. Δεν είναι αυτονόητο ότι, επειδή θα είναι στη γειτονιά ένα Data Center, θα έρθει να εγκατασταθεί μια εταιρεία, εάν δεν εξυπηρετούνται κάποιες δικές της ανάγκες.
Πρέπει, επομένως, πρώτον να απαιτήσουμε ειδικό μειωμένο τιμολόγιο υπηρεσιών από την Amazon. Δεν είναι αργά να το διεκδικήσουμε, δεν αποδέχομαι αυτό που ειπώθηκε ότι το μνημόνιο που υπέγραψε με τη ΔΕΗ δεν το περιλαμβάνει. Δεν είναι γραμμένο σε πέτρα το μνημόνιο, για να μην αλλάζει. Είναι σημαντικό να διασφαλιστεί, γιατί Data Center 1 GW φιλοξενείται και στη Γερμανία, αλλά οι τιμές της Amazon εκεί είναι 15% ακριβότερες από το τυπικό της τιμολόγιο.
Αρκεί να ληφθεί υπόψη τι ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού κατοικεί στη Δυτική Μακεδονία. Θα πάθει κάτι η Amazon, εάν δώσει 50% έκπτωση στο τυπικό της τιμολόγιο υπηρεσιών, σε όποιον κατοικεί εδώ και δωρεάν στο Πανεπιστήμιο; Όχι βέβαια. Θα είναι ένα κίνητρο εγκατάστασης.
Δεύτερον, αναφορικά με το ρεύμα σε τιμή Amazon. Κατά τη συζήτηση της Επίκαιρης Ερώτησής μου με τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, είχα πει ότι πρέπει ανταποδοτικά η ΔΕΗ να δώσει τιμολόγιο ρεύματος σε όλη τη Δυτική Μακεδονία όπως αυτό που θα δώσει στην Amazon. Ο Υπουργός μάλιστα συμφώνησε και είχε απαντήσει ότι το βρίσκει ενδιαφέρον στις 30 Σεπτεμβρίου. Και έρχεται η ΔΕΗ και απαντά ότι στις 17 Σεπτεμβρίου υπογράψαμε απαγορευτικό. Εδώ αποδεικνύεται τι ζήτημα Δημοκρατίας υπάρχει, όταν ούτε καν ο αρμόδιος Υπουργός δεν ήταν ενήμερος για το μνημόνιο Amazon – ΔΕΗ, δηλαδή για μια υπόθεση που είναι στο κατεξοχήν πεδίο αρμοδιοτήτων του. Πρόκειται για ένα κλειστό σύστημα που λειτουργεί έξω και πέρα από θεσμούς και νόμους, πάνω από όλα.
Για το τιμολόγιο ρεύματος γνωρίζω πολύ καλά ότι η ΔΕΗ μπορεί να βρει χίλιους τρόπους να ξεπεράσει το εμπόδιο. Προτείνω (και συνδέεται η πρότασή μου με την προηγούμενη, να μας πουν όλα τα δεδομένα για τις εκτάσεις όπου θα εγκατασταθούν τα έργα ΑΠΕ για τη διασφάλιση της απαραίτητης ισχύος), εάν π.χ. πρέπει να αναπτύξουν ΑΠΕ 4-5 GW στη Δυτική Μακεδονία, τότε να αναπτύξουν κατά προτεραιότητα και για λογαριασμό μας 500 MW και παράλληλα η Κυβέρνηση να δώσει ηλεκτρικό χώρο στις Ενεργειακές Κοινότητες.
Αυτά τα 500 MW να τα πάρει η Περιφέρεια με τους Δήμους και να κάνουμε δικό μας φορέα παροχής ρεύματος για τη Δυτική Μακεδονία. Ξέρετε τότε σε τι τιμή μπορεί να κατέβει η τιμή του ρεύματος; Στα πενήντα ευρώ τη MWh, το πολύ εξήντα. Δεν είναι δυνατόν να μας παίρνουν τη γη, να μας παίρνουν τα νερά, να τα παίρνουν όλα, και να αρνηθούν να μας κατασκευάσουν 500 MW για τις ανάγκες του τόπου, με έναν φορέα πρωτοπόρο και καινοτόμο, ο οποίος θα δίνει ρεύμα μόνο σε πραγματικά εγκατεστημένους και κατοίκους εδώ. Με 500 MW καλύπτεται το σύνολο των σημερινών καταναλώσεων όλης της Δυτικής Μακεδονίας.
Συμπερασματικά, εάν η περιοχή μπορεί να έχει ξεκάθαρα μισή τιμή στο ρεύμα και μισή τιμή στο τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών της Amazon, τότε ναι, μπορεί να αναπτυχθεί με τρομερή ταχύτητα οικοσύστημα στην περιοχή. Διότι όσοι ενεργοποιούνται στις νέες τεχνολογίες (Τεχνητή Νοημοσύνη, Ρομποτική κλπ), δύο μεγάλα κόστη έχουν, τις βαριές συνδρομές στους παρόχους και τις τεράστιες δαπάνες ηλεκτρικής ενέργειας.
Εάν το καταφέρουμε, αυτός είναι ο “παράδεισος” στον οποίο εισαγωγικά αναφέρθηκα. Χωρίς αυτά, πρόκειται για την πλήρη ερημοποίηση και το τέλος της περιοχής.
Ολόκληρη η τοποθέτηση στο video: https://youtu.be/6c0Y_MTx21M