Για έναν οφειλέτη, ο χρόνος δεν κυλά ποτέ ουδέτερα. Κάθε μήνας μπορεί να προσθέτει τόκους, να φέρνει πλησιέστερα έναν πλειστηριασμό ή να μετατρέπει μία προσωρινή οικονομική δυσκολία σε οριστική απώλεια περιουσίας. Πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται κατοικίες, επιχειρήσεις, οικογένειες και άνθρωποι που προσπαθούν να κερδίσουν όχι απλώς περισσότερες δόσεις, αλλά πραγματικό χρόνο για να ξανασταθούν.Οι αλλαγές που θεσπίστηκαν με τον ν. 5313/2026 και βρέθηκαν στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης τον Αύγουστο του 2026 ανοίγουν δύο κρίσιμες δυνατότητες: μία περιορισμένη δεύτερη ευκαιρία επανυποβολής αίτησης και έναν νέο μηχανισμό διάσωσης της κύριας κατοικίας με ρευστοποίηση άλλων ακινήτων.
Η δεύτερη ευκαιρία για όσους έχασαν προηγούμενη ρύθμιση
Ο νέος νόμος επιτρέπει, κατ’ εξαίρεση, την υποβολή νέας αίτησης από οφειλέτες που είχαν συνάψει σύμβαση εξωδικαστικού μηχανισμού, αλλά την αθέτησαν λόγω μη καταβολής των προβλεπόμενων ποσών. Η δυνατότητα παρέχεται κατά παρέκκλιση του συνήθους χρονικού κωλύματος του άρθρου 7 και του περιορισμού που δεν επιτρέπει την επαναρρύθμιση των ίδιων οφειλών μετά την απώλεια της σύμβασης.
Δεν πρόκειται, όμως, για μόνιμη επαναφορά του δικαιώματος. Η νέα αίτηση πρέπει να υποβληθεί μέσα σε αποκλειστική προθεσμία έξι μηνών από την έναρξη ισχύος της ειδικής ρύθμισης.
Αυτή είναι η ουσία της δεύτερης ευκαιρίας: ο οφειλέτης που έχασε μία προηγούμενη ρύθμιση δεν αποκλείεται οριστικά, αλλά καλείται να κινηθεί μέσα σε ένα αυστηρά οριοθετημένο χρονικό παράθυρο. Αν η προθεσμία παρέλθει, επανέρχονται οι γενικοί περιορισμοί και η εξαίρεση δεν μπορεί να θεωρείται πλέον διαθέσιμη.
Η δυνατότητα επεκτείνεται και σε οφειλέτες που είχαν ζητήσει στο παρελθόν την υπαγωγή τους στον ν. 3869/2010, χωρίς όμως να καταργούνται όλα τα σχετικά κωλύματα. Εξακολουθούν, ιδίως, να ελέγχονται η ύπαρξη εκκρεμούς διαδικασίας, η έκδοση απόφασης υπαγωγής και η παρέλευση του απαιτούμενου χρόνου από αυτήν.
Επομένως, η παλαιά αίτηση στον νόμο Κατσέλη δεν αποτελεί από μόνη της λόγο αποκλεισμού. Δεν αρκεί, όμως, ούτε μία γενική επίκληση της νέας διάταξης. Πρέπει να εξεταστούν το διατακτικό της απόφασης, το στάδιο της διαδικασίας, οι οφειλές που ρυθμίστηκαν ή έμειναν εκτός και ο χρόνος που έχει μεσολαβήσει.
Παράλληλα, για την υπαγωγή στον εξωδικαστικό το σύνολο των οφειλών προς χρηματοδοτικούς φορείς, Δημόσιο και Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης αρκεί πλέον να υπερβαίνει τις 5.000 ευρώ· ενώ πριν τις αλλαγές το όριο ήταν 10.000 ευρώ.
Η διάσωση της κύριας κατοικίας και το τίμημά της
Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή αφορά τον οφειλέτη που διαθέτει κύρια κατοικία, αλλά και άλλα ακίνητα. Οι συμμετέχοντες πιστωτές μπορούν πλέον, μετά την οριστική υποβολή της αίτησης, να καταθέσουν αντιπρόταση που διατηρεί την κύρια κατοικία και προβλέπει την εκποίηση των λοιπών ακινήτων, μόνο στην έκταση που απαιτείται για την ικανοποίηση του συνόλου των απαιτήσεων.
Για τον υπολογισμό των μηνιαίων δόσεων της συγκεκριμένης αντιπρότασης λαμβάνεται ως αξία ακίνητης περιουσίας μόνο η αξία της κύριας κατοικίας, ενώ η εκποίηση των άλλων ακινήτων καταγράφεται ρητά ως όρος της σύμβασης αναδιάρθρωσης. Έτσι μπορεί να προκύψει χαμηλότερη δόση ή μεγαλύτερη διαγραφή, αλλά το αντάλλαγμα είναι πραγματικό: ο οφειλέτης συναινεί στη ρευστοποίηση μέρους της υπόλοιπης περιουσίας του.
Για τους οφειλέτες που εμπίπτουν στην κατηγορία της παρ. 3 του άρθρου 14, οι πιστωτές υποχρεούνται να υποβάλουν αυτή την αντιπρόταση. Ο οφειλέτης, πάντως, διατηρεί το δικαίωμα να την αποδεχθεί ή να την απορρίψει.
Αν η κύρια κατοικία ανήκει κατά ποσοστό και σε συνοφειλέτη ή εγγυητή της οφειλής, απαιτούνται η συνυποβολή της αίτησης και η συνυπογραφή της σύμβασης από το πρόσωπο αυτό. Η συμμετοχή του δεν συνεπάγεται απώλεια δικαιωμάτων που απορρέουν από προηγούμενη απόφαση του ν. 3869/2010 ή του ν. 4605/2019, αλλά τον δεσμεύει ως συμβαλλόμενο στη νέα σύμβαση.
Όσο η σύμβαση τηρείται, οι πιστωτές που δεσμεύονται από αυτή δεν μπορούν να επισπεύσουν αναγκαστική εκτέλεση στην κύρια κατοικία, να λάβουν ασφαλιστικά μέτρα επάνω της, να εγγράψουν νέα υποθήκη ή να μετατρέψουν προσημείωση σε υποθήκη. Επιτρέπεται, ωστόσο, η διατήρηση των ήδη υφιστάμενων εμπράγματων βαρών και η αναγγελία πιστωτή σε πλειστηριασμό που επισπεύδεται από τρίτο.
Αν η σύμβαση αθετηθεί, η προστασία της κύριας κατοικίας παύει και οι πιστωτές μπορούν να επανέλθουν στα μέτρα εκτέλεσης· επιπλέον, τα ποσά που είχαν ρυθμιστεί με αυτή τη σύμβαση δεν μπορούν να υπαχθούν εκ νέου σε νέα αίτηση εξωδικαστικού. Η σύμβαση αναδιάρθρωσης λειτουργεί ως εκτελεστός τίτλος για τις απαιτήσεις των χρηματοδοτικών φορέων.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται «το ζουμί». Η νέα διαδικασία μπορεί να διασώσει την κύρια κατοικία, αλλά δεν προστατεύει ολόκληρη την περιουσία ούτε συγχωρεί μία δεύτερη αθέτηση. Η επιλογή απαιτεί σύγκριση της αξίας των ακινήτων, της προβλεπόμενης δόσης, του ύψους της διαγραφής και της πραγματικής δυνατότητας του οφειλέτη να υπηρετήσει τη ρύθμιση μέχρι τέλους.
Οι ευκαιρίες είναι πλέον περισσότερες, αλλά δεν είναι απεριόριστες. Η δεύτερη αίτηση έχει αποκλειστική προθεσμία. Η προστασία της κατοικίας προϋποθέτει συνεπή τήρηση της σύμβασης. Και μια ρύθμιση που γίνεται αποδεκτή χωρίς πλήρη νομικό και οικονομικό έλεγχο μπορεί να μετατραπεί από οδό διάσωσης σε ταχύτερη διαδρομή προς την αναγκαστική εκτέλεση.
Το δικηγορικό μας γραφείο διαθέτει πολυετή εμπειρία στον χειρισμό υποθέσεων υπερχρεωμένων οφειλετών, εξωδικαστικού μηχανισμού, νόμου Κατσέλη, τραπεζικών απαιτήσεων και πτωχευτικών διαδικασιών. Έχουμε αντιμετωπίσει στην πράξη σύνθετες περιπτώσεις προηγούμενων ρυθμίσεων που χάθηκαν, οφειλών που παρέμειναν εκτός δικαστικών αποφάσεων και ακινήτων που κινδύνευαν από αναγκαστική εκτέλεση.
Κάθε υπόθεση, όμως, έχει τη δική της ιστορία και τα δικά της κρίσιμα χρονικά όρια. Η δεύτερη ευκαιρία επανυποβολής δεν είναι απεριόριστη, ενώ η διάσωση της κύριας κατοικίας προϋποθέτει προσεκτική στάθμιση της περιουσίας, των οφειλών και της πραγματικής δυνατότητας τήρησης της νέας σύμβασης.
Επικοινωνήστε έγκαιρα με το γραφείο μας, προκειμένου να εξετάσουμε αν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, ποιες προθεσμίες ισχύουν στη δική σας περίπτωση και ποια στρατηγική μπορεί να προστατεύσει αποτελεσματικότερα την κατοικία και την περιουσία σας. Γιατί, όταν διακυβεύεται η δεύτερη ευκαιρία, η καθυστέρηση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
