Η Βουλευτής Π.Ε. Κοζάνης κ. Καλλιόπη Βέττα κατέθεσε κοινοβουλευτική ερώτηση προς τους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και Πολιτισμού με θέμα: «Άμεσος κίνδυνος κατεδάφισης του Α.Η.Σ. Αγίου Δημητρίου Κοζάνης. Απουσιάζει η μέριμνα για την ενεργειακή ασφάλεια και την προστασία της σύγχρονης βιομηχανικής κληρονομιάς της Δυτικής Μακεδονίας».
Στην ερώτηση αναδεικνύονται οι ραγδαίες εξελίξεις έπειτα από την αίτηση της Δ.Ε.Η. προς την Υπηρεσία Δόμησης (Υ.ΔΟΜ.) Κοζάνης για την έκδοση όρων δόμησης, έπειτα από την οποία η επιχείρηση μπορεί να προχωρήσει απρόσκοπτα με την κατεδάφιση των εγκαταστάσεων του Α.Η.Σ. Αγίου Δημητρίου και, συγκεκριμένα, τους πύργους ψύξης.
Ειδικότερα, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο επιτρέπει στην Δ.Ε.Η. – αμέσως μετά την έκδοση των όρων δόμησης – να προχωρήσει στην έκδοση άδειας κατεδάφισης μέσω ιδιώτη μηχανικού (e-adeies), χωρίς να απαιτείται περαιτέρω έγκριση από άλλον δημόσιο φορέα.
Η μόνη εναντίωση μπορεί να προκύψει από κάθε φορέα που έχει εύλογο και έννομο συμφέρον, εντός των προβλεπόμενων χρονικών διαδικασιών, αφού, όμως έχει εκδοθεί η άδεια κατεδάφισης.
Το συγκεκριμένο ζήτημα προκύπτει, παρά την ανάγκη της χώρας για ενεργειακή ασφάλεια κι αυτάρκεια σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων και ναρκοθέτει το μέλλον των υποδομών, καθώς δεν θα μπορούν να αξιοποιηθούν, σε περίπτωση που αναλάβει μια άλλη κυβέρνηση, χωρίς δεσμεύσεις και εξαρτήσεις από τα συμφέροντα του φυσικού αερίου και των μεγάλων Α.Π.Ε.
Όπως επισημαίνει η κ. Βέττα, ο Α.Η.Σ. Αγίου Δημητρίου υπήρξε επί δεκαετίες η «καρδιά» της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας. Η κατεδάφισή του συνιστά καταστρεπτική προσέγγιση απέναντι σε υποδομές που αποτελούν περιουσία της χώρας και αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας της Δυτικής Μακεδονίας.
Η συγκεκριμένη ενέργεια προστίθεται στην πρόσφατη, ολέθρια πρακτική των ανατινάξεων στο ορυχείο της Μαυροπηγής, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η Δ.Ε.Η. αντιμετωπίζει με επιζήμιο τρόπο το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της περιοχής.
Η Βουλευτής ζητά την άμεση αναστολή κάθε διαδικασίας κατεδάφισης προκειμένου να υπάρξει ουσιαστικός δημόσιος διάλογος με θεσμικούς και επιστημονικούς φορείς (όπως το Υπουργείο Πολιτισμού, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, το Τ.Ε.Ε. και το TICCIH), ώστε να αξιολογηθεί η ιστορική, αρχιτεκτονική και τεχνολογική αξία των εγκαταστάσεων και να εξεταστεί η δυνατότητα χαρακτηρισμού τους ως νεότερα βιομηχανικά μνημεία, με στόχο την επανάχρησή τους προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.
Ως εκ τούτου, τίθενται τα ερωτήματα:
- Προτίθεται το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να αναστείλει άμεσα κάθε διαδικασία κατεδάφισης στον Α.Η.Σ. Αγίου Δημητρίου, ώστε να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος για την ολοκληρωμένη αξιολόγηση του συγκροτήματος;
- Ενδιαφέρεται το Υπουργείο Πολιτισμού για τη διατήρηση και ανάδειξη της σύγχρονης βιομηχανικής κληρονομιάς της χώρας και, ειδικότερα, προτίθεται να εκκινήσει τις διαδικασίες εξέτασης του Α.Η.Σ. Αγίου Δημητρίου προκειμένου να χαρακτηριστούν τμήματα ή το σύνολο των εγκαταστάσεων ως νεότερα βιομηχανικά μνημεία;
- Υπάρχει σχεδιασμός από τα συναρμόδια Υπουργεία για την εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου επανάχρησης και απόδοσης των υποδομών της λιγνιτικής περιόδου στις τοπικές κοινωνίες της Δυτικής Μακεδονίας;
