Η πυρηνική ενέργεια σηκώνει ξανά κεφάλι στην Ευρώπη. Το ίδιο συμβαίνει και στην Ελλάδα. Το θέμα ανέλαβε να βάλει στην ατζέντα ο ίδιος ο πρωθυπουργός, όταν προ ημερών πρότεινε να συζητηθεί η «ευέλικτη λύση» των μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων (SMRs). Οι αντιδράσεις σε πανελλαδικό επίπεδο ήταν χλιαρές, ενώ σε τοπικό μηδενικές. Ένα δημοσίευμα, το οποίο έλεγε ότι η περιοχή μας είναι η πρώτη υποψήφια για εγκατάσταση (SMRs), έπεσε στο κενό. Κανείς από τους τοπικούς άρχοντες, συμπολιτευόμενους και αντιπολιτευόμενους, δεν αντέδρασε.
Κύριο επιχείρημα για την έλευση των SMRs στο ενεργειακό λεκανοπέδιο της Δυτικής Μακεδονίας είναι η ύπαρξη υποδομών, δικτύων και ηλεκτρικού χώρου. (Τελικά το προνόμιο αυτό κινδυνεύει να καταντήσει μπούμεραγκ. Παράδειγμα τα αλλεπάλληλα μεγα-φωτοβολταικά, αλλά και το μπλοκάρισμα των Ενεργειακών Κοινοτήτων στη λίστα αναμονής προκειμένου να συνδεθούν στο ηλεκτρικό δίκτυο πρώτα οι μεγάλοι παίκτες των ΑΠΕ).
Σημειώνεται ότι οι SMRs, που προβάλλονται εδώ και χρόνια ως ασφαλής λύση, αποτελούν μια ανώριμη και ακριβή τεχνολογία. Σήμερα λειτουργούν μόλις δύο μονάδες, στην Κίνα και Ρωσία, ενώ το πρόβλημα της διαχείρισης των πυρηνικών αποβλήτων παραμένει άλυτο. Ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο, θα απαιτηθούν πολλά χρόνια μέχρι να καθιερωθούν οι SMRs στο ενεργειακό μίγμα, τη στιγμή που ήδη υπάρχουν πιο φθηνές, ασφαλείς και καθαρές λύσεις: Είναι οι ΑΠΕ με την αποθήκευση, οι οποίες μέχρι το 2030 μπορούν να καλύψουν 100% τις ανάγκες μας σε ηλεκτρενέργεια. Οι SMRs δεν θα προλάβουν καν να ενταχτούν στο σύστημα, μέχρι το 2030, καθώς όποια περιοχή δεν έχει ΗΔΗ πυρηνικές μονάδες βάσης αποκλείεται εκ προοιμίου.
Όσον αφορά στα πυρηνικά ατυχήματα δεν υπάρχουν σύνορα (Υπενθυμίζουμε το Τσερνόμπιλ και τη Φουκουσίμα). Η Ελλάδα ήδη βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα, καθώς περιβάλλεται από το «πυρηνικό τόξο των Βαλκανίων» και το τελευταίο που χρειάζεται είναι μια ακόμη πηγή κινδύνου, εγχώρια αυτή τη φορά. Για του λόγου το αληθές αναφέρουμε περιληπτικά τις μονάδες πυρηνικής ενέργειας βόρεια και ανατολικά της Ελλάδας:
Βουλγαρία: Έχει δύο αντιδραστήρες στο Κοζλοντούι συνολικής ισχύος 2000 MW και προγραμματίζει άλλους δύο για το 2033.
Ρουμανία. Διαθέτει δύο αντιδραστήρες συνολικής ισχύος 1400 MW στην Cernavodă, και προγραμματίζει άλλους δύο για το 2031.
Σλοβενία. Έχει πυρηνικό σταθμό στο Krško και σχεδιάζει να τον επεκτείνει με έτος λειτουργίας το 2035
Τουρκία. Ολοκληρώνει το 2026 τον πυρηνικό σταθμό στο Akkuyu συνολικής ισχύος 4800 MW και σχεδιάζει νέα έργα σε Σινώπη και İğneada.
Σερβία. Δεν έχει πυρηνικό σταθμό, αλλά προγραμματίζει να λειτουργήσει έναν το 2040.
Υπάρχει αντίδραση της κοινωνίας; Περιορισμένη έως ανύπαρκτη. Πριν 15 χρόνια λειτουργούσε η «Βαλκανική Αντιπυρηνική Συμμαχία» που στέγαζε διάφορες περιβαλλοντικές οργανώσεις, αλλά έχει ατονήσει. Με δεδομένο ότι οι πυρηνικοί αντιδραστήρες στα Βαλκάνια αντί να αποσυρθούν ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια, είναι επιτακτική ανάγκη να συντονιστούν και πάλι οι «αντιπυρηνικές δυνάμεις»
Τι προτείνουμε:
Αντιπυρηνικό Δίκτυο στα Δυτικά Βαλκάνια
• Να στηθεί στα Βαλκάνια ένα Δίκτυο Περιφερειών, Δήμων και οργανώσεων εναντίον της εγκατάστασης πυρηνικών σταθμών. Κανείς δεν περισσεύει: ΟΤΑ, Επιμελητήρια, Εργ. Κέντρα, ΜΚΟ, Σύλλογοι μπορούν να μπουν στο Δίκτυο χωρίς ηγεμονισμούς, σκοπιμότητες και εθνικιστικές αγκυλώσεις.
• Η Περιφέρεια και οι Δήμοι της Δυτ. Μακεδονίας να πάρουν ΑΜΕΣΑ την πρωτοβουλία καταστρώνοντας ένα σχέδιο δράσης που θα οδηγήσει στην ίδρυση του Δικτύου.
• Να αξιοποιηθούν όλες οι σχέσεις που έχουν χτιστεί με τις βαλκανικές χώρες : αδελφοποιήσεις κοινά προγράμματα, οικονομικές σχέσεις, πανεπιστημιακές συνεργασίες. (Παράδειγμα: Το Παν/μιο Αιγαίου το 2011 συμβάδισε με το τουρκικό κίνημα κατά των πυρηνικών σταθμών στο Akkuyu με συλλογή υπογραφών και άλλες δράσεις)
ΦΩΤΟ. Αντιπυρηνική ανθρώπινη αλυσίδα διαμαρτυρίας για το Akkuyu, Μυρσίνη 2011
ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ: Ο Ν. Κοζάνης και η κεντρική Θεσσαλία είχαν τη μεγαλύτερη εναπόθεση ραδιενεργού Cs-137 στη χώρα, λόγω του ατυχήματος του Τσερνόμπιλ το 1986. Θέλουμε να ξαναζήσουμε τέτοιες στιγμές; Ας το σκεφτούμε καλύτερα κι ας αντιδράσουμε πριν είναι πολύ αργά.
Σκέψου παγκόσμια, Δράσε τοπικά
Πράσινα Βαλκάνια χωρίς πυρηνικά
Περισσότερα για τα πυρηνικά ατυχήματα στον κόσμο εδώ.
Οικολογική Κίνηση Κοζάνης
3-4-2026
