Με αφετηρία τα βιβλία του Παντελή Μπουκάλα «Το αίμα της Αγάπης» και «Μηλιά μου αμίλητη» και σε δημιουργικό διάλογο με το έργο «Flag» της εικαστικού Γεωργίας Λαλέ, η παράσταση υφαίνει μια σκηνική σύνθεση που γεφυρώνει το παρελθόν με το παρόν, δίνοντας φωνή σε ιστορίες γυναικών που επιμένουν να ακούγονται. Ιστορίες που επιστρέφουν ξανά και ξανά, γιατί — με έναν τρόπο — μας ανήκουν.
Η ομάδα Deluders συνεχίζει την περιοδεία της, κουβαλώντας τη μέχρι τώρα κοινή της διαδρομή και την καλλιτεχνική συνύπαρξη των μελών της: της Δήμητρας Ταρούση, του Χαρίλαου Φραγκούλη και της Μαίρης Χρυσανθακοπούλου, που γνωρίστηκαν και συμπορεύτηκαν από τα χρόνια των σπουδών τους στη Δραματική Σχολή της Πάτρας. Μετά την επιτυχημένη παρουσία της παράστασης σε άλλες πόλεις, οι τρεις δημιουργοί μιλούν στο Kozani Media για το πώς το προσωπικό βίωμα μετατρέπεται σε συλλογική εμπειρία και για την ανάγκη να ξαναδούμε τις ιστορίες που μάθαμε — αλλιώς.
- Το έργο σας μοιάζει να ξεκινά από το προσωπικό και να καταλήγει στο συλλογικό. Πώς γεννήθηκε αυτή η ανάγκη να μιλήσετε για το αίμα και την έμφυλη βία μέσα από δικές σας μνήμες;
Δεν ξεκινήσαμε με την πρόθεση να κάνουμε μια παράσταση για την έμφυλη βία. Ξεκινήσαμε με μια πολύ απλή ερώτηση: «Ποια είναι η πρώτη φορά που θυμάσαι να βλέπεις αίμα;» και ξαφνικά άνοιξαν κουτιά που δεν ξέραμε ότι υπάρχουν. Προσωπικές ιστορίες, οικογενειακές αφηγήσεις, μνήμες από την παιδική ηλικία. Καταλάβαμε ότι αυτά που νομίζαμε μεμονωμένα, είναι τελικά κοινά. Ότι μεγαλώσαμε μέσα σε ένα αφήγημα που κανονικοποιεί τον πόνο, ειδικά όταν αυτός βαφτίζεται «αγάπη». Έτσι το προσωπικό έγινε πολιτικό σχεδόν αναπόφευκτα. (Χ.Φ)
Δεν ήταν ανάγκη· ήταν κάτι που μας συνέβη. Καθώς δουλεύαμε με κείμενα, τραγούδια και αφηγήσεις, συνειδητοποιήσαμε ότι παντού υπήρχε αίμα· σαν ορμητικός ποταμός που διατρέχει ιστορίες, μνήμες και πληγές, σύμβολο της βίας που συνεχίζει να ρέει. Από τις παιδικές αναμνήσεις μέχρι τις σύγχρονες ειδήσεις, καταλάβαμε ότι το θέμα δεν είναι μόνο οι γυναικοκτονίες ως γεγονός, αλλά πώς η κουλτούρα μάς έχει εκπαιδεύσει να τις αποδεχόμαστε. Κι έτσι, το αίμα έγινε το νήμα που μας συνέδεε με το παρελθόν και μας έδειχνε τι χρειαζόταν να αφηγηθούμε. (Μ.Χ)
- Με ποιον τρόπο ενσωματώσατε στη δική σας αφήγηση το έργο και την επιρροή των ανθρώπων που σας ενέπνευσαν;
Η αφετηρία της παράστασης υπήρξαν τα βιβλία του Παντελή Μπουκάλα «Το αίμα της Αγάπης» και «Μηλιά μου αμίλητη», μέσα από τα οποία αντιληφθήκαμε πόσο βαθιά το παρόν συνομιλεί με το παρελθόν. Γυναίκες που μετέτρεψαν τον πόνο τους σε τραγούδι, για να διαφυλάξουν τη μνήμη όσων χάθηκαν — για να μη σβήσουν από τη συλλογική συνείδηση. Η μνήμη είναι ο κοινός μας τόπος· εκεί όπου οι τέχνες συναντιούνται.
Σε αυτή τη διαδρομή συναντηθήκαμε και με το έργο «Flag» της Γεωργίας Λαλέ. Σε μια κοινωνία που ακόμη δυσκολεύεται να κατονομάσει τη γυναικοκτονία, ενώ οι απουσίες συνεχίζουν να πληθαίνουν. Μια σημαία ραμμένη από σεντόνια γυναικών — για άλλες παιδικά, για άλλες προικιά. Υφάσματα που θα μπορούσαν να έχουν αγκαλιάσει αγάπη και όνειρα, αλλά αντί γι’ αυτά κράτησαν φόβο, πόνο και τραύματα.
Αυτά τα τραύματα αντικρίζει με σπάνια ευαισθησία και ο Τσιμάρας Τζανάτος (1960–2022). Διαβάζοντας την ποίησή του, νιώθεις πως βρίσκεις λέξεις που αγγίζουν κάτι βαθιά προσωπικό, εκεί όπου το βίωμα γίνεται κοινό και η μοναξιά υποχωρεί.
Όλες αυτές οι φωνές και οι ιστορίες ενώθηκαν οργανικά στην παράσταση, δεμένες με ένα νήμα συνειρμικό και βαθιά προσωπικό. Εκεί όπου ο καθένας και η καθεμία μπορεί να αναγνωρίσει πως τα τραύματα δεν είναι μόνο ατομικά — έρχονται από μακριά, κουβαλούν σκοτάδι και συχνά παραμένουν ανοιχτά. (Δ.Τ) - Μιλάτε για την αγάπη, αλλά ταυτόχρονα για αίμα. Πώς φτάσαμε στο σημείο να συγχέουμε την αγάπη με τον πόνο;
Μεγαλώσαμε ακούγοντας φράσεις όπως «όποιος αγαπάει παιδεύει», και ποτέ δεν τις αμφισβητήσαμε πραγματικά. Η ζήλια βαφτίστηκε πάθος, η καταπίεση φροντίδα, η ιδιοκτησία ενδιαφέρον. Στην παράσταση αναρωτιόμαστε πώς μάθαμε να αγαπάμε έτσι, πώς οι λέξεις και οι εικόνες που δεχθήκαμε από παιδιά διαμόρφωσαν τον τρόπο που νιώθουμε και συνδεόμαστε. Γιατί η αγάπη από μόνη της δεν σκοτώνει· ο τρόπος που μας έμαθαν να την αντιλαμβανόμαστε μπορεί να σκοτώσει. Είναι μια επίγνωση που πονάει, που σε αναγκάζει να κοιτάξεις μέσα σου και να δεις πόσο βαθιά οι παλιές ιστορίες επηρεάζουν τις σχέσεις μας και τις επιλογές μας. (Δ.Τ)
Η κοινωνία συχνά περιγράφει τη δολοφονία στο όνομα της αγάπης σαν κάτι σχεδόν αναπόφευκτο, σαν να τη θεωρεί φυσική συνέπεια της επιθυμίας ή του πάθους. Αυτό δεν είναι τυχαίο· είναι βαθιά ριζωμένο στη λαογραφία, στην κουλτούρα και στις κοινωνικές νόρμες που διδάσκουν πως η βία μπορεί να εξαγνιστεί με συναίσθημα. Στην παράσταση προσπαθούμε να απογυμνώσουμε αυτή τη ρομαντικοποίηση της βίας, να κοιτάξουμε κατάματα τα γεγονότα και να ονομάσουμε τα πράγματα όπως είναι: δολοφονίες. Και μαζί αναρωτιόμαστε: τι σημαίνει αγάπη, όταν η ίδια η κοινωνία τη συνδέει με πόνο και έλεγχο; Πώς μπορούμε να σπάσουμε αυτό το κύκλο που περνά από γενιά σε γενιά; (Χ.Φ) - Τι θα θέλατε να πάρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας από το ‘’Paradise’’;
Θα ήθελα να φύγει λίγο πιο ελαφρύς, όσο παράδοξο κι αν ακούγεται. Να έχει συγκινηθεί, να έχει γελάσει, να έχει πιάσει τον εαυτό του να αναρωτιέται «με τι γελάω τώρα;» ή «γιατί με άγγιξε αυτό που είδα;». Αν καταφέρουμε να δημιουργήσουμε ένα ρήγμα σε κάτι που θεωρούσε αυτονόητο, μια συνήθεια ή μια αντίληψη που δεν είχε ποτέ αμφισβητήσει, τότε κάτι έχει μετακινηθεί μέσα του· κι αυτό το μικρό ρήγμα μπορεί να ανοίξει δρόμους για μεγαλύτερη ενσυναίσθηση, αμφισβήτηση και σκέψη. (Μ.Χ)
Δεν θέλαμε απλώς να καταγγείλουμε· η παράσταση φέρνει τον θεατή μπροστά σε ένα «δέντρο» με βαθιές ρίζες, που μας καταπίνει και μας κάνει να νιώθουμε αδύναμοι. Κι όμως, μέσα από τις εικόνες και τις ιστορίες, δείχνουμε ότι μπορούμε να αμφισβητήσουμε αυτό το σύστημα, να διαταράξουμε τη σιωπή και να πάρουμε λίγη δύναμη. Να φύγει με την αίσθηση ότι, ακόμα κι αν η βία και ο φόβος είναι παντού, κάτι μπορεί να αλλάξει. (Χ.Φ)
Συντελεστές:
Θεατρική ομάδα: Deluders (Δήμητρα Ταρούση, Χαρίλαος Φραγκούλης, Μαίρη Χρυσανθακοπούλου)
Σύλληψη – σκηνοθεσία – δραματουργία: Deluders
Σκηνογραφία – ενδυματολογία: Ανδρέας Κάτσενος
Κίνηση: Μάρω Πέτλη
Σχεδιασμός αφίσας: Άννα Στριμενοπούλου
Φωτογραφίες – Video: Έλλη Ιατρού
Επεξεργασία βίντεο: Νικόλας Ρουμελώτης
Ερμηνεύουν: Δήμητρα Ταρούση, Χαρίλαος Φραγκούλης, Μαίρη
Χρυσανθακοπούλου
Καλλιτεχνική Συνεργάτης: Μαριμίλλη Ασημακοπούλου
Οργάνωση – Εκτέλεση Παραγωγής: HIMERA ΑΜΚΕ
Ευχαριστούμε θερμά τον συγγραφέα Παντελή Μπουκάλα για την υποστήριξη και την παραχώρηση των έργων του. Την Πία Τζανάτου για την παραχώρηση ποιημάτων του Τσιμάρα Τζανάτου από το έργο του «Αγνώστου η Βία του Βίου». Τη Γεωργία Λαλέ για την παραχώρηση του έργου της «Flag» και για την υποστήριξή της. Τις εκδόσεις του περιοδικού Τεφλόν για την παραχώρηση της μετάφρασης του έργου των ποιητριών Pat Parker, Audre Lorde, Cherryl Clarke στο βιβλίο «Άγρυπνη να Επιθυμώ».
Info:
PARADISE ή μία ιστοριούλα χωρίς καμία τραγικότητα
Ημερομηνίες & ώρες: Σάββατο 29 Μαρτίου στις 21.00
Κυριακή 30 Μαρτίου στις 20.00
Εναλλακτική Σκηνή Δη.Πε.Θε Κοζάνης, Τριών Ιεραρχών 2
Κρατήσεις: 6946472425, 6938913471
Εισιτήρια:
Γενική είσοδος: 12 ευρώ
Μειωμένο (φοιτητικό, ανέργων, ΑΜΕΑ): 10 ευρώ
Προπώληση εισιτηρίων: https://www.ticketservices.gr/event/paradise-i-mia-istorioula-xoris-kamia-tragikotita-periodeia/ και στο Βιβλιοπωλείο Αθανασιάδης (Ιπποκράτους 8, Κοζάνη)
Διάρκεια παράστασης: 70 λεπτά
