Διατροφή είναι ο τρόπος θρέψης του ανθρώπινου οργανισμού με σκοπό την κάλυψη των ενεργειακών του αναγκών, γιατί όλοι μπορούμε με τη σωστή διατροφή να προσθέσουμε «χρόνια στη ζωή και ζωή στα χρόνια».
Ο άνθρωπος εξαρτάται κατά απόλυτο τρόπο από την τροφή, γιατί από αυτή οικοδομεί τα κύτταρα του οργανισμού του και τα διατηρεί σε καλή κατάσταση σε όλη του τη ζωή. Κάθε τροφή προσφέρει διαφορετική βοήθεια στον οργανισμό, γι’ αυτό πρέπει να καταναλώνουμε ποικιλία τροφών και έτσι να εξασφαλίζουμε τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά.
Οι κύριοι σκοποί των θρεπτικών συστατικών στα τρόφιμα που τρώμε είναι να παρέχουν ενέργεια, να δημιουργούν και να επιδιορθώνουν ιστούς και να ρυθμίζουν τις μεταβολικές διεργασίες του σώματος.
Περισσότερα από 40 θρεπτικά συστατικά είναι απαραίτητα για τη διατήρηση της ζωής. Αυτά μπορούν να ληφθούν μέσω κατανάλωσης των 6 σημαντικών κατηγοριών θρεπτικών συστατικών.
α) οι πρωτεΐνες ζωικές (στο κρέας, στα γαλακτοκομικά προϊόντα, στα αυγά) και φυτικές (στα όσπρια, στα δημητριακά κ.ά.)
β) οι υδατάνθρακες (στα δημητριακά, στα όσπρια, στις πατάτες)
γ) τα λιπαρά οξέα, κορεσμένα και ακόρεστα (στο κρέας, στα γαλακτοκομικά προϊόντα, στα έλαια).
δ) οι φυτικές ίνες (στα φρούτα, στα λαχανικά, στα όσπρια)
ε) οι βιταμίνες A, B, C, D, Ε (στα δημητριακά, στα φρούτα, στα λαχανικά) και
στ) οι ανόργανες ουσίες, όπως το ασβέστιο, ζωικό (στο κρέας, στα ψάρια, στα γαλακτοκομικά προϊόντα) και φυτικό (στα όσπρια, στα δημητριακά), το χλωριούχο νάτριο (άλατα) και τα ιχνοστοιχεία.
Ωστόσο, η ποσότητα πρόσληψης των παραπάνω συστατικών με σκοπό την κάλυψη των αναγκών διαβίωσης του οργανισμού ποικίλλει ανάλογα με την ηλικία, το φύλο και τη δραστηριότητα του κάθε ατόμου.
Έτσι, ενήλικες με καθιστικά επαγγέλματα χρειάζονται 1.000-1.600 θερμίδες ημερησίως, τα ηλικιωμένα άτομα 1.500 θερμίδες ημερησίως, ενώ περισσότερες θερμίδες χρειάζονται οι αθλητές ανάλογα με το είδος της άθλησης, τα παιδιά και οι έφηβοι (1.300-2.400 θερμίδες ημερησίως) και τα νέα άτομα με έντονη δραστηριότητα (2.500-3.000 θερμίδες ημερησίως).
Η διατροφή του ανθρώπου συνδέεται άμεσα και με την εμφάνιση ορισμένων ασθενειών ή παθήσεων, όπως η παχυσαρκία, η υπέρταση, η τερηδόνα, ο σακχαρώδης διαβήτης, η αρθρίτιδα και διάφορες μορφές καρδιοπαθειών, ενώ τα τελευταία χρόνια με τις διατροφικές συνήθειες σχετίζονται και ορισμένα είδη καρκίνου. Επίσης, επιπλοκές στην υγεία μπορεί να προκαλέσει η κατανάλωση τροφών μολυσμένων από την περιβαλλοντική ρύπανση, επιβαρυμένων με επικίνδυνες χημικές ουσίες, όπως φυτοφάρμακα, ρυπαντές (αρσενικό, μόλυβδο, χαλκό) και πρόσθετα (χρωστικές ουσίες, συντηρητικά, αντιοξειδωτικά), καθώς και τροφές που έχουν δεχτεί ιοντική ακτινοβολία με σκοπό τη συντήρησή τους με τον υψηλότερο δείκτη μακροβιότητας.
Πέντε κιλά συντηρητικών το χρόνο, καταναλώνει με την τροφή ο μέσος Έλληνας! Στη διατροφή μας υπάρχει πλήθος χημικών ουσιών, όπως προσθετικά αρωμάτων, γεύσης και χρώματος. Οι επιστήμονες κρούουν ωστόσο, τον κώδωνα κινδύνου για ορισμένες από αυτές, οι οποίες «ενοχοποιούνται», για πρόκληση διαφόρων μορφών καρκίνου, όμως «η διατροφή μας μπορεί να λειτουργήσει ως ασπίδα προστασίας απέναντι στις ασθένειες και είναι ανάγκη επιτακτική να περιλαμβάνει όλες εκείνες τις ουσίες που προσφέρουν τα απαραίτητα συστατικά που θωρακίζουν τον οργανισμό. Η μεσογειακή διατροφή αναγνωρισμένη πλέον από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα, αλλά και η ελληνική παραδοσιακή κουζίνα βασισμένη στο ελαιόλαδο και στα φρούτα είναι η καλύτερη λύση για να υιοθετήσουμε ένα ισορροπημένο και υγιεινό διαιτολόγιο. Γι’ αυτό ας προσέχουμε τη διατροφή μας για να έχουμε τη ζωή μας. (Επιλογή προγραμμάτων Αγωγής Υγείας)
Αναστασία Ι. Καρανίκα
