Η πρόσφατη επικαιροποίηση του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) Δυτικής Μακεδονίας από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΔΙΑΔΥΜΑ, δημιουργεί ένα σοβαρό πολιτικό και θεσμικό ζήτημα, το οποίο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μια απλή τεχνική ή διοικητική διαδικασία, γιατί αφορά το μέλλον της περιοχής και απαιτεί απόλυτη διαφάνεια και ξεκάθαρες θέσεις
Στο επικαιροποιημένο κείμενο αναφέρεται ως στόχος η μείωση της ταφής υπολειμμάτων σε ποσοστό έως 10% κατά βάρος, επισημαίνοντας ότι για την επίτευξη του στόχου αυτού «απαιτείται θερμική επεξεργασία των μη ανακυκλώσιμων υπολειμμάτων».
Η ΔΙΑΔΥΜΑ διευκρίνισε ότι το επικαιροποιημένο ΠΕΣΔΑ δεν προβλέπει σήμερα τη δημιουργία μονάδας θερμικής επεξεργασίας εντός των ορίων της Δυτικής Μακεδονίας.
Η διευκρίνιση αυτή είναι σημαντική, δεν απαντά όμως στα κρίσιμα ερωτήματα που ανακύπτουν καθώς:
• ο ΠΕΣΔΑ πλέον αναφέρει ρητά ότι “απαιτείται θερμική επεξεργασία”
• αυτή η φράση μπορεί μελλοντικά να χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα ότι η ίδια η Περιφέρεια αποδέχεται πως η θερμική επεξεργασία αποτελεί αναγκαίο στοιχείο του σχεδιασμού.
Σίγουρα υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ των δύο:
• άλλο η αποδοχή της ανάγκης θερμικής επεξεργασίας,
• άλλο η χωροθέτηση της μονάδας
Η πρώτη όμως μπορεί να χρησιμοποιηθεί αργότερα για να στηρίξει τη δεύτερη.
Γιατί άλλο είναι να δηλώνεις ότι δεν προβλέπεται σήμερα μια μονάδα και άλλο να δεσμεύεσαι ξεκάθαρα ότι δεν θα χωροθετηθεί ποτέ μονάδα καύσης αποβλήτων στη Δυτική Μακεδονία.
Αυτή τη δέσμευση δεν την έχουμε ακούσει.
Ακριβώς εδώ βρίσκεται το ουσιαστικό πολιτικό ζήτημα.
Η Δυτική Μακεδονία έχει ήδη επωμιστεί για δεκαετίες ένα δυσανάλογο περιβαλλοντικό κόστος, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ενεργειακή ανάπτυξη της χώρας.
Στη μεταλιγνιτική εποχή δεν μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με έναν νέο σχεδιασμό που θα τη μετατρέψει σε αποδέκτη των απορριμμάτων της Χώρας.
Ιδιαίτερα όταν στον εθνικό σχεδιασμό έχει ήδη τεθεί η προοπτική δημιουργίας μονάδας καύσης απορριμμάτων για τη Βόρεια Ελλάδα στη Δυτική Μακεδονία, κάθε αναφορά στην «αναγκαιότητα» της θερμικής επεξεργασίας οφείλει να συνοδεύεται από απόλυτη θεσμική και πολιτική σαφήνεια.
Δεν ισχυριζόμαστε ότι η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΙΑΔΥΜΑ προτείνει την κατασκευή μονάδας καύσης στη Δυτική Μακεδονία. Κάτι τέτοιο δεν προκύπτει από το περιεχόμενό της.
Ισχυριζόμαστε, όμως, ότι αποφεύγει τη μία φράση που θα έκλεινε οριστικά κάθε συζήτηση:
«Η Δυτική Μακεδονία δεν αποδέχεται και δεν θα φιλοξενήσει μονάδα θερμικής επεξεργασίας αποβλήτων ούτε απορρίμματα άλλων Περιφερειών.»
Αν αυτή είναι πράγματι η θέση της Περιφέρειας και της ΔΙΑΔΥΜΑ, ας διατυπωθεί καθαρά, χωρίς αστερίσκους, χωρίς υποσημειώσεις και χωρίς παράθυρα για μελλοντικές ερμηνείες.
Καλούμε την Περιφερειακή Αρχή να αναλάβει τις ευθύνες της και να φέρει άμεσα το επικαιροποιημένο ΠΕΣΔΑ προς δημόσια συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Ως Παράταξη του Περιφερειακού Συμβουλίου Ζητούμε:
• Τη ρητή αποσαφήνιση ότι η αναφορά στη θερμική επεξεργασία αφορά αποκλειστικά μέθοδο διαχείρισης και δεν συνιστά αποδοχή ή πρόταση χωροθέτησης μονάδας θερμικής επεξεργασίας στη Δυτική Μακεδονία.
• Την ξεκάθαρη πολιτική δέσμευση της Περιφέρειας και της ΔΙΑΔΥΜΑ ότι η Δυτική Μακεδονία δεν θα καταστεί αποδέκτης απορριμμάτων άλλων Περιφερειών.
• Την προσήλωση σε ένα σύγχρονο μοντέλο διαχείρισης αποβλήτων, με έμφαση στη μείωση των απορριμμάτων, τη διαλογή στην πηγή, την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση.
Η Δυτική Μακεδονία δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση.
Διεκδικεί το αυτονόητο: Να μη γίνει ο εύκολος χώρος για κάθε περιβαλλοντικά επιβαρυντική επιλογή που κανείς άλλος δεν θέλει.
Η προστασία του περιβάλλοντος, η διαφάνεια στον σχεδιασμό και ο σεβασμός στις τοπικές κοινωνίες αποτελούν αδιαπραγμάτευτες προϋποθέσεις για κάθε επιλογή που αφορά το μέλλον της Δυτικής Μακεδονίας.
Η Δυτική Μακεδονία έχει προσφέρει πολλά στη χώρα.
Δεν χρωστά τίποτα σε κανέναν.
Η εποχή που η Δυτική Μακεδονία αντιμετωπιζόταν ως η «πίσω αυλή» της χώρας πρέπει να τελειώσει οριστικά.
Για την Παράταξη «ΕΛΠΙΔΑ»
Γεωργία Ζεμπιλιάδου
Περιφερειακή Σύμβουλος – Επικεφαλής
