Τα Κέντρα Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας αποτελούν επί δεκαετίες έναν σταθερό κοινωνικό θεσμό με ουσιαστική παρουσία στις τοπικές κοινωνίες. Στέκονται δίπλα σε μαθητές, γονείς, εκπαιδευτικούς, νέους ανθρώπους και ευάλωτες ομάδες, καλλιεργώντας δεξιότητες ζωής, ανθεκτικότητα, πρόληψη της βίας, αντιμετώπιση εξαρτήσεων και ψυχοκοινωνική ενδυνάμωση.
Σε μια περίοδο όπου οι ανάγκες των παιδιών και των οικογενειών μεγαλώνουν, η αβεβαιότητα για το μέλλον των Κέντρων Πρόληψης μετά το 2027 προκαλεί εύλογη ανησυχία. Για τον λόγο αυτό πραγματοποιήθηκε κύκλος θεσμικών επαφών στην Αθήνα από 22 έως 24 Απριλίου 2026, στη Θεσσαλονίκη στις 7/4/2026 και στη Χίο στις 20/4/2026.
Στις συναντήσεις της Αθήνας συμμετείχαν η πρόεδρος Αμπαζή Βαγγελιώ, η αντιπρόεδρος Μπαβέλα Αγγελική, ο γενικός γραμματέας Σταθακιός Αλέξανδρος, ο οργανωτικός γραμματέας Σασσάνης Σπύρος, ο υπεύθυνος τύπου και δημοσίων σχέσεων Λεχουρίτης Γιώργος και από την επιστημονική επιτροπή του Σωματείου η Αλεξάκη Βασιλική.
Συνάντηση με τον κ. Σάββα Χιονίδη
Η αντιπροσωπεία συναντήθηκε με τον Γενικό Γραμματέα Αυτοδιοίκησης και Αποκέντρωσης κ. Σάββα Χιονίδη. Τονίστηκε ότι το Υπουργείο Εσωτερικών αποτελεί βασικό πυλώνα χρηματοδότησης και θεσμικής συνέχειας των Κέντρων Πρόληψης.
Ζητήθηκε σαφής πολιτική τοποθέτηση υπέρ της ανανέωσης της Προγραμματικής Σύμβασης μετά το 2027, ενεργός ρόλος στη θεσμική θωράκιση του θεσμού, λύσεις στα διοικητικά ζητήματα και κοινή πρωτοβουλία με τα συναρμόδια Υπουργεία, ώστε να λειτουργήσει η διυπουργική επιτροπή παρακολούθησης και να προετοιμάσει οικονομικά και θεσμικά το μέλλον των Κ.Π. μετά το 2027, ως έχει υποχρέωση με βάση τη σύμβαση, αλλά και να λύσει χρονίζοντα καθημερινά θέματα που ενώ έχει αρμοδιότητα, δεν παρεμβαίνει. Ο κ. Χιονίδης αναγνώρισε το θετικό αποτύπωμα των Κέντρων Πρόληψης στις τοπικές κοινωνίες και κάλεσε το Σωματείο να καταθέσει πλήρως επεξεργασμένες προτάσεις και συγκεκριμένες νομικές διατυπώσεις, ώστε να ξεπεραστούν βασικά διοικητικά θέματα που εμποδίζουν την θεσμική ολοκλήρωση των Κ.Π.
Συναντήσεις με τα κόμματα
Σε όλες τις κοινοβουλευτικές συναντήσεις ζητήθηκαν σαφείς δεσμεύσεις για:
1. Διατήρηση και ενίσχυση των Κέντρων Πρόληψης ως δημόσιου , αλλά και κοινοτικού θεσμού.
2. Άσκηση κοινοβουλευτικού ελέγχου για το μέλλον τους μετά το 2027.
3. Στήριξη των εραζομένων αλλά και τοπικών κοινωνιών στον αγώνα που ξεκίνησε και θα αυξάνεται βαθμία για την ανάδειξη της σημασίας τους στο σχολείο, την οικογένεια, τη γειτονιά, το χώρο της ψυχικής υγείας και της κοινωνικής μέριμνας και την επιβίωσης τους με ισχυροποίηση ως δομών . Προώθηση θεσμικού διαλόγου για αναβάθμιση και επέκταση των δομών.
Νέα Δημοκρατία
Πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τον βουλευτή Λακωνίας, ιατρό και αναπληρωτή Γενικό Γραμματέα της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας κ. Νεοκλή Κρητικό.
Η αντιπροσωπεία του Σωματείου ενημέρωσε αναλυτικά για το έργο των Κέντρων Πρόληψης, τη συμβολή τους στις τοπικές κοινωνίες και στη σχολική κοινότητα, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, καθώς και για τις ανησυχίες που υπάρχουν σχετικά με τη λήξη της Προγραμματικής Σύμβασης το 2027. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σημασία της διατήρησης των Κέντρων ως αποκεντρωμένων κοινοτικών δομών με σταθερή δημόσια χρηματοδότηση και έμπειρο προσωπικό.
Ζητήθηκαν παρεμβάσεις προς τα αρμόδια Υπουργεία, καθώς και καθαρή πολιτική δέσμευση ότι δεν θα προωθηθεί κανένας σχεδιασμός που θα οδηγούσε σε αιφνίδιο τερματισμό λειτουργίας, συρρίκνωση ή υποκατάσταση των Κέντρων Πρόληψης μετά το 2027.
Ο κ. Κρητικός έθεσε ερωτήματα σχετικά με τη χρηματοδότηση, τον αριθμό των εργαζομένων, τις εργασιακές σχέσεις και τις προοπτικές του θεσμού, αναγνωρίζοντας τη σημασία του έργου που επιτελείται. Παράλληλα, δεσμεύθηκε να μεταφέρει την εικόνα και τα αιτήματα στα αρμόδια κυβερνητικά στελέχη, στον Υπουργό Υγείας, στον ΕΟΠΑΕ και στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας.
Τονίστηκε επίσης η ανάγκη να ξεκινήσει εγκαίρως θεσμικός διάλογος για την επόμενη ημέρα, ώστε να μη βρεθεί ένας κοινωνικά χρήσιμος θεσμός μπροστά σε τετελεσμένα την τελευταία στιγμή.
ΠΑΣΟΚ
Την Τρίτη 7/4/2026, εκπρόσωποι του Σωματείου στη Θεσσαλονίκη, ο Ανδρέας Τσούνης (μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής και του Παραρτήματος) και η Γεωργία Γκιούρκα, πραγματοποίησαν συνάντηση με τη βουλευτή Θεσσαλονίκης του ΠΑΣΟΚ κα Ράνια Θρασκιά.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε στο έργο των Κέντρων Πρόληψης, στον κοινοτικό χαρακτήρα τους, στα προβλήματα λειτουργίας και στον κίνδυνο διακοπής της λειτουργίας τους μετά το 2027 εφόσον δεν υπάρξει έγκαιρη ανανέωση της Προγραμματικής Σύμβασης.
Η κα Θρασκιά δεσμεύθηκε να προχωρήσει σε κοινοβουλευτικό έλεγχο μέσω Επίκαιρης Ερώτησης, ώστε να αναδειχθεί η σημασία παραμονής των δομών ανοιχτών και να αποσαφηνιστούν οι κυβερνητικές προθέσεις.
Παράλληλα εξέφρασε πρόθεση επικοινωνίας με εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για κινητοποίηση της ΚΕΔΕ, καθώς και συμβολής στην οργάνωση συνάντησης με τον Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ και πιθανής επίσκεψης σε Κέντρο Πρόληψης.
ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία
Από πλευράς ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τον Ξανθόπουλος.
Μεταφέρθηκε ότι θα υπάρξει στήριξη σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο, αξιοποίηση κοινοβουλευτικών εργαλείων και παρεμβάσεις υπέρ της διατήρησης του δικτύου των Κέντρων Πρόληψης, ιδιαίτερα στις περιφέρειες όπου αποτελούν κρίσιμο σημείο αναφοράς.
Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΚΕ)
Η αντιπροσωπεία συναντήθηκε με τη Βιβή Δάγκα, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και βουλευτή του Κόμματος, την Ελένη Μητικάρη, μέλος της ΚΕΟΕ του ΚΚΕ και υπεύθυνη του Τμήματος Κατά των Ναρκωτικών-Εξαρτήσεων και τη Μαίρη Αγρογιάννη, μέλος του Τμήματος Υγείας-Πρόνοιας και του Τμήματος για το Εργατικό-Συνδικαλιστικό Κίνημα της ΚΕ. Στη συζήτηση τέθηκαν η εμπορευματοποίηση της πρόληψης, η λογική των προσωρινών χρηματοδοτήσεων και ο κίνδυνος υποβάθμισης υπηρεσιών που σήμερα παρέχονται δωρεάν και με κοινωνική εγγύτητα. Από την πλευρά του ΚΚΕ εκφράστηκε σαφής αντίθεση σε κάθε σχέδιο συρρίκνωσης ή μετατροπής των Κέντρων σε απονευρωμένες διοικητικές μονάδες και πρόθεση κοινοβουλευτικών παρεμβάσεων, αλλά και δράσεων στα κινήματα που συμμετέχουν μέλη του.
Νέα Αριστερά
Πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τις βουλεύτριες Θεανώ Φωτίου και Μερόπη Τζούφη της Νέα Αριστερά.
Από την πλευρά τους επισημάνθηκε ότι τυχόν αποδόμηση των Κέντρων Πρόληψης θα συναντήσει ισχυρή κοινωνική και πολιτική αντίδραση. Δήλωσαν ότι θα αξιοποιήσουν τη Βουλή, θα στηρίξουν πρωτοβουλίες των τοπικών κοινωνιών και της αυτοδιοίκησης, ενώ προσέθεσαν και πρόθεση ανάδειξης του ζητήματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ιδίως ως προς τη χρήση κοινοτικών πόρων για την αντικατάσταση υφιστάμενων αποτελεσματικών δημόσιων δομών.
Ελληνική Λύση
Πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τη βουλευτή και ιατρό Μαρία Αθανασίου από την Ελληνική Λύση.
Η κα Αθανασίου ενημερώθηκε ειδικά για τη διάσταση δημόσιας υγείας, την πρόληψη καπνίσματος, αλκοόλ, ουσιών και βίας στους νέους. Εκφράστηκε πρόθεση κοινοβουλευτικής ερώτησης και συστηματικής παρακολούθησης του θέματος.
ΚΕΔΕ
Συνάντηση με τον Δήμαρχο Χίου και Πρόεδρο της Επιτροπής Υγείας της ΚΕΔΕ
Τη Δευτέρα 20/4/2026 πραγματοποιήθηκε συνάντηση αντιπροσωπείας του Σωματείου Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης με τον Δήμαρχο Χίου κ. Ιωάννη Μαλαφή, ο οποίος είναι Πρόεδρος της Επιτροπής Υγείας της ΚΕΔΕ.
Εκ μέρους του Σωματείου συμμετείχαν η Μαρίνα Κυριάκου, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, και η Ελένη Κοτσάτου, μέλος της Εξελεγκτικής Επιτροπής.
Η αντιπροσωπεία του Σωματείου ανέδειξε την ανάγκη η ΚΕΔΕ να αναλάβει το επόμενο διάστημα πιο ενεργές και συντονισμένες πρωτοβουλίες υπέρ των Κέντρων Πρόληψης, ενόψει της λήξης της ισχύουσας Προγραμματικής Σύμβασης το 2027. Τονίστηκε ότι απαιτούνται παρεμβάσεις τόσο προς το Υπουργείο Εσωτερικών όσο και ευρύτερα μέσα στις τοπικές κοινωνίες, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχεια και η αναβάθμιση του θεσμού.
Ο κ. Μαλαφής επανέλαβε ότι η στήριξη της ΚΕΔΕ προς τα Κέντρα Πρόληψης είναι δεδομένη και αδιαπραγμάτευτη. Ωστόσο, δεν προχώρησε σε συγκεκριμένη δέσμευση για άμεσες πρωτοβουλίες, επισημαίνοντας το γενικότερο περιβάλλον περιορισμένης χρηματοδότησης που επηρεάζει συνολικά τις κοινωνικές δομές των Δήμων, ιδιαίτερα μετά τη λήξη προγραμμάτων ΕΣΠΑ που στήριζαν υπηρεσίες κοινωνικής μέριμνας.
Παράλληλα, διατύπωσε την άποψη ότι για τους εργαζόμενους στα Κέντρα Πρόληψης θα μπορούσε να αναζητηθεί λύση ανάλογη με εκείνη που εφαρμόστηκε στο πρόγραμμα Βοήθεια στο Σπίτι, με αναγνώριση της πολυετούς εμπειρίας και προϋπηρεσίας τους.
Υπενθυμίζεται ότι το Σωματείο είχε ήδη ζητήσει, από προηγούμενη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ στην Καστοριά, να τοποθετηθεί επίσημα ενώπιον του οργάνου, ώστε να ενημερώσει και να συμβάλει σε πιο συντονισμένες ενέργειες για την ανανέωση της Σύμβασης. Για τον σκοπό αυτό είχε υποδειχθεί η συνεδρίαση της Αθήνας στις 22 Απριλίου. Ωστόσο, λόγω των κινητοποιήσεων της ΠΟΕ-ΟΤΑ και της συζήτησης επειγόντων ζητημάτων που αφορούσαν βρεφονηπιακούς σταθμούς και άλλες δημοτικές δομές, το θέμα παραπέμφθηκε εκ νέου σε επόμενη συνεδρίαση.
Η ουσία παραμένει μία: οι δηλώσεις στήριξης έχουν αξία, αλλά πλέον απαιτούνται συγκεκριμένες αποφάσεις. Οι τοπικές κοινωνίες δεν χρειάζονται μόνο λόγια υπέρ της πρόληψης· χρειάζονται πράξεις.
Κοινές πρωτοβουλίες με εκπαιδευτικούς, γονείς και εργαζόμενους στον χώρο των εξαρτήσεων
ΟΛΜΕ και ΑΣΓΜΕ
Στο πλαίσιο των επαφών στην Αθήνα πραγματοποιήθηκαν ουσιαστικές συζητήσεις με εκπροσώπους του γονεϊκού και εκπαιδευτικού κινήματος, με στόχο τη διαμόρφωση κοινών πρωτοβουλιών δημοσιότητας και παρέμβασης για την ανάδειξη της υστέρησης της Πολιτείας στα ζητήματα ψυχοκοινωνικής πρόληψης για παιδιά, εφήβους και νέους ανθρώπους. Τονίστηκε η ανάγκη τα Κέντρα Πρόληψης να αντιμετωπίζονται ως σταθεροί συνεργάτες της εκπαίδευσης. Στο πλαίσιο αυτό συζητήθηκε η συμπόρευση των φορέων γονέων, των εκπαιδευτικών οργανώσεων και των Κέντρων Πρόληψης σε δημόσιες παρεμβάσεις, εκδηλώσεις και κοινές πρωτοβουλίες ενημέρωσης και η δυνατότητα τακτικής συνεργασίας μορφή κινηματικών δράσεων κλπ σε περιφερειακό και πανελλαδικό επίπεδο.
Την Τρίτη 21 Απριλίου αντιπροσωπεία του Διοικητικού Συμβουλίου του Σωματείου Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης, αποτελούμενη από τον Οργανωτικό Γραμματέα Σπύρο Σασσάνη και τον Υπεύθυνο Επικοινωνίας Γιώργο Λεχουρίτη, συναντήθηκε με το Διοικητικό Συμβούλιο της ΟΛΜΕ στα γραφεία της Ομοσπονδίας.
Η αντιπροσωπεία του Σωματείου ενημέρωσε αναλυτικά το Διοικητικό Συμβούλιο της ΟΛΜΕ για τη λήξη της ισχύουσας Προγραμματικής Σύμβασης το 2027, τις ανησυχίες που υπάρχουν για τη θεσμική συνέχεια των δομών, καθώς και για την ανάγκη έγκαιρου δημόσιου διαλόγου ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία τους.
Παράλληλα παρουσιάστηκε το πανελλαδικό έργο των Κέντρων Πρόληψης μέσα στη σχολική κοινότητα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο γεγονός ότι τα Κέντρα Πρόληψης, εδώ και χρόνια, αποτελούν έναν σταθερό και αξιόπιστο συνεργάτη της εκπαιδευτικής κοινότητας, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου απουσιάζουν άλλες εξειδικευμένες δημόσιες υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής στήριξης.
Τα μέλη του Δ.Σ. της ΟΛΜΕ έθεσαν ερωτήματα για το θεσμικό πλαίσιο, τη χρηματοδότηση, τη στελέχωση και τη λειτουργική προοπτική των Κέντρων Πρόληψης, εκφράζοντας ενδιαφέρον για τη συνέχιση και εμβάθυνση της συνεργασίας.
Την Πέμπτη 23 Απριλίου πραγματοποιήθηκε συνάντηση της αντιπροσωπείας του Σωματείου Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης με εκπροσώπους της ΑΣΓΜΕ. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης αναδείχθηκε η αυξανόμενη πίεση που δέχονται σήμερα οι λαϊκές οικογένειες, οι γονείς και η σχολική κοινότητα, χωρίς την αναγκαία δημόσια υποστήριξη σε ζητήματα ψυχοκοινωνικής πρόληψης, συμβουλευτικής και έγκαιρης παρέμβασης για παιδιά και εφήβους. Παρουσιάστηκε επίσης η διαχρονική υποστελέχωση και η ανεπάρκεια ανθρώπινων πόρων, καθώς ένας περιορισμένος αριθμός έμπειρων και κατάλληλα εκπαιδευμένων εργαζομένων καλείται να καλύψει ανάγκες πανελλαδικής κλίμακας. Τονίστηκε ότι οι προσωρινές μορφές απασχόλησης και οι ελαστικές εργασιακές σχέσεις δεν μπορούν να αποτελέσουν βάση για τη συγκρότηση σταθερής και ποιοτικής πολιτικής πρόληψης.
Συζητήθηκε ακόμη ότι η πρόληψη δεν μπορεί να εξαντλείται σε λογικές ελέγχου, απαγορεύσεων ή βραχυχρόνιων εκστρατειών ενημέρωσης, αλλά απαιτεί μακρόπνοο σχεδιασμό, σταθερές σχέσεις εμπιστοσύνης με σχολείο και οικογένεια, επιστημονική συνέχεια και παρουσία μέσα στην κοινότητα.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε θετικό κλίμα, με κοινή βούληση για συνέχιση της συνεργασίας και ανάληψη κοινών πρωτοβουλιών υπέρ των παιδιών, των οικογενειών και της σχολικής κοινότητας.
Με τους συλλόγους εργαζομένων του ΕΟΠΑΕ
Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε συνάντηση με σωματεία εργαζομένων του ΕΟΠΑΕ, με αφορμή τη συμπλήρωση ενός έτους λειτουργίας του νέου φορέα. Η συζήτηση ήταν ουσιαστική και ειλικρινής. Ανταλλάχθηκαν εμπειρίες από τους χώρους εργασίας, αποτυπώθηκε η σημερινή κατάσταση σε κάθε υπηρεσία, παρουσιάστηκαν τα αιτήματα των επιμέρους σωματείων και καταγράφηκαν οι βασικές «κόκκινες γραμμές» σε ζητήματα εργασιακών σχέσεων, ποιότητας υπηρεσιών και δημόσιου χαρακτήρα των δομών.
Ιδιαίτερη αξία είχε επίσης η συνάντηση συναδέλφων της Αττικής, όπου μεταφέρθηκε πολύτιμη εικόνα από την καθημερινότητα των δομών, τις αυξημένες ανάγκες των τοπικών κοινωνιών, τις ελλείψεις προσωπικού και τις προοπτικές συντονισμένης δράσης για το επόμενο διάστημα.
Κεντρικό μήνυμα
Τα Κέντρα Πρόληψης είναι πρόσωπα, σχέσεις εμπιστοσύνης και κοινωνική άμυνα.
Όποιος επιχειρήσει να αποδυναμώσει έναν θεσμό που στήριξε γενιές παιδιών, γονιών και σχολείων, θα βρει απέναντί του όχι μόνο τους εργαζόμενους, αλλά την ίδια την κοινωνία.
