Η Ελένη Τραπενζαλίδου, συγγραφέας, στιχουργός με έντονη καλλιτεχνική φύση και ανήσυχο πνεύμα ζει στη Σάμο με την οικογένειά της και μας συντείνεται μέσα από δέκα απαντήσεις.
Αν έπρεπε να περιγράψετε τον εαυτό σας με τρεις λέξεις, ποιες θα ήταν αυτές;
Παρατηρητική, επίμονη και ειλικρινής. Αυτές οι τρεις λέξεις με ακολουθούν σε οτιδήποτε κάνω.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το θεατρικό έργο και ποια ήταν η βασική πηγή έμπνευσής σας;
Η ιδέα γεννήθηκε μέσα από τη Θεατρική Ομάδα Χώρας Σάμου, όπου και συμμετέχω. Ψάχναμε ένα έργο που να καλύπτει τις ανάγκες της ομάδας και τότε αποφάσισα να δοκιμάσω κι εγώ να γράψω. Έγραψα δοκιμαστικά το πρώτο ολοκληρωμένο θεατρικό έργο μου και όταν το διάβασαν ο σκηνοθέτης της ομάδας και η σύζυγός του, η οποία είναι συγγραφέας θεάτρου και παραμυθιών, τα σχόλιά τους ήταν πολύ θετικά. Φυσικά το έργο χρειαζόταν ακόμη δουλειά και διορθώσεις, γι’ αυτό το άφησα για ένα διάστημα στην άκρη, όμως η ενθάρρυνσή τους μου έδωσε τη διάθεση να συνεχίσω να γράφω. Λίγο καιρό αργότερα μού πρότειναν να παρακολουθήσω περισσότερα θεατρικά έργα. Μετά από μία από αυτές τις παραστάσεις, μου ήρθε εντελώς ξαφνικά η ατάκα: «Σιγά, χριστιανή μου, τον άντρα σου σκότωσες, δεν σκότωσες κανέναν ξένο». Μαζί με την ατάκα εμφανίστηκε και η μορφή της Κικίτσας. Από εκεί και πέρα όλα ήρθαν σχεδόν μόνα τους. Ο ένας ήρωας έφερε τον άλλον και μέσα σε πολύ λίγο χρόνο η ιστορία ξεδιπλώθηκε μπροστά μου. Έτσι γεννήθηκαν οι «Ζηλόφονοι», ένα μονόπρακτο έργο εμπνευσμένο από τους ιδιαίτερους χαρακτήρες που συναντάμε στην καθημερινότητά μας και από τη μεγάλη μου αγάπη για την κωμωδία.
Τι σας οδήγησε στην απόφαση να μεταφέρετε το θεατρικό έργο και σε μορφή βιβλίου; Υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στις δύο εκδοχές;
Η απόφαση ήρθε μετά τη βράβευση του έργου από την Ένωση Ελλήνων Σεναριογράφων. Θυμάμαι ότι κάποιος που συμμετείχε στον διαγωνισμό μού είπε: «Αν έχετε βραβευτεί με το πρώτο σας έργο, σκεφτείτε πόσα έχετε ακόμη να δώσετε». Αυτή η φράση έμεινε στο μυαλό μου και με έκανε να πιστέψω περισσότερο στο έργο μου. Έτσι θεώρησα ότι άξιζε να κυκλοφορήσει και σε βιβλίο, ώστε να φτάσει τόσο σε αναγνώστες όσο και σε θεατρικές ομάδες που αναζητούν νέα έργα. Όσο για τις διαφορές, δεν υπάρχουν ουσιαστικές αλλαγές στην ιστορία. Πρόκειται για το ίδιο έργο, απλώς αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο το προσεγγίζει και το βιώνει κανείς. Στη σκηνή το έργο ζωντανεύει μέσα από τους ηθοποιούς, ενώ στο βιβλίο ο αναγνώστης το φαντάζεται και το χτίζει με τον δικό του τρόπο.
Οι χαρακτήρες και οι ιστορίες του έργου βασίζονται σε πραγματικά πρόσωπα ή γεγονότα ή είναι προϊόν μυθοπλασίας;
Οι χαρακτήρες είναι μυθοπλαστικοί, αλλά η έμπνευση ήρθε από τους ανθρώπους της θεατρικής ομάδας με τους οποίους παίζουμε μαζί. Καθώς έγραφα, φανταζόμουν τον καθένα σε έναν συγκεκριμένο ρόλο και ήταν σαν να τους έβλεπα να παίζουν μπροστά μου. Δεν βασίζονται στους πραγματικούς τους χαρακτήρες, αλλά σίγουρα αποτέλεσαν την αφορμή και την έμπνευση για να τους δημιουργήσω.
Έχετε γράψει επίσης στίχους για τραγούδια. Πως προέκυψαν αυτές οι συνεργασίες;
Οι συνεργασίες αυτές προέκυψαν μετά από αρκετά χρόνια προσπαθειών. Έστελνα στίχους σε συνθέτες και τραγουδιστές χωρίς να παίρνω τις περισσότερες φορές απάντηση και κάποια στιγμή είχα πειστεί ότι αυτό το όνειρο δεν ήταν για μένα. Θυμάμαι ακόμα το πρωί που πέταξα όλα τα τετράδιά μου και το ίδιο βράδυ που έλεγα στους φίλους μου ότι τα παρατάω. Την επόμενη κιόλας μέρα, όμως, επικοινώνησε μαζί μου ο Δημήτρης Δέκος. Του είχα στείλει στίχους τρία χρόνια πριν και, εκεί που εγώ τα παρατούσα, εκείνος είχε ήδη ξεχωρίσει ένα τραγούδι μου και το είχε κάνει ντέμο. Μαζί γράψαμε αργότερα το «Όλα στον αέρα», που ερμήνευσε η Ξένια Βέρρα, με εκείνον στη μουσική και εμένα στον στίχο. Είναι από εκείνες τις συνεργασίες που σε κάνουν πραγματικά να χαίρεσαι. Με τον Κώστα Αγέρη γνωριστήκαμε μέσω ενός κοινού γνωστού. Μου έστειλε μια μουσική και έγραψα τον στίχο. Σήμερα δεν κυνηγάω τα πράγματα όπως παλιά. Όχι γιατί σταμάτησα να τα θέλω, αλλά γιατί έχω ενθουσιαστεί πολλές φορές με συνεργασίες που τελικά δεν προχώρησαν και αυτό με έκανε πιο προσεκτική. Πλέον προτιμώ να αφήνω τα πράγματα να εξελίσσονται φυσικά και να μιλώ γι’ αυτά μόνο όταν έχουν πάρει τον δρόμο τους.
- Το τραγούδι που ερμηνεύει η Ξένια Βέρρα – “Όλα Στον Αέρα” είναι σε μουσική του Δημήτρη Δέκου και στίχους της Ελένης Τραπεζανλίδου
Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στη συγγραφή στίχων και στη συγγραφή ενός θεατρικού έργου ή βιβλίου;
Η βασική διαφορά είναι ότι ο στίχος χρειάζεται συμπύκνωση, ενώ ένα θεατρικό έργο ή ένα διήγημα σου δίνει την ευκαιρία να ξεδιπλώσεις μια ολόκληρη ιστορία. Στα τραγούδια κυνηγάω το συναίσθημα και την ένταση μέσα σε λίγες λέξεις. Στις μεγαλύτερες αφηγήσεις αφήνω τους χαρακτήρες να μιλήσουν, να τσακωθούν, να γελάσουν και να με οδηγήσουν εκείνοι στην εξέλιξη της ιστορίας. Και τα δύο τα αγαπώ εξίσου, αλλά το καθένα έχει τις δικές του απαιτήσεις και τη δική του μαγεία.
Το τραγούδι “Άνω κάτω” είναι μια δημιουργία του Κώστα Αγέρη και της Ελένης Τραπεζανλίδου
Όταν γράφετε, τι προηγείται συνήθως;
Συνήθως προηγείται μια εικόνα, μια φράση ή μια σκηνή που για κάποιο λόγο μένει στο μυαλό μου. Μπορεί να είναι κάτι που είδα, κάτι που άκουσα ή ακόμη και μια τυχαία κουβέντα. Από εκεί αρχίζει να χτίζεται σιγά σιγά μια ιστορία. Δεν υπάρχει συγκεκριμένος κανόνας. Στην πορεία αποφασίζω αν αυτό που γεννήθηκε ταιριάζει περισσότερο να γίνει τραγούδι, διήγημα ή θεατρικό έργο.
Μια εικόνα, ένα συναίσθημα, μια ιστορία ή ένας χαρακτήρας;
Νομίζω πως η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν να διαχειριστώ τις απογοητεύσεις χωρίς να σταματήσω να δημιουργώ. Υπήρξαν στιγμές που αμφισβήτησα τον εαυτό μου και σκέφτηκα να τα παρατήσω, όμως η ανάγκη να γράφω ήταν πάντα πιο δυνατή. Αυτό που με κρατά δημιουργική είναι η ίδια η ζωή. Μια κουβέντα, ένα βλέμμα ή μια αστεία ή παράξενη κατάσταση μπορεί να γίνει η αρχή για μια νέα ιστορία.
Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίσατε κατά τη συγγραφική σας πορεία και τι σας κρατά δημιουργική;
Δεν περιορίζομαι μόνο στο θέατρο ή στον στίχο. Έχω συμμετάσχει με διήγημά μου σε λογοτεχνικό ημερολόγιο, ενώ έχω γράψει και παραμύθια που ίσως κάποια στιγμή πάρουν τον δρόμο της έκδοσης. Κάποια Χριστούγεννα έγραψα επίσης μια παιδική θεατρική παράσταση, την οποία παρουσιάσαμε με τον σύλλογο του χωριού.
Πέρα από το συγκεκριμένο έργο, με ποιες άλλες μορφές συγγραφής έχετε ασχοληθεί και ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια στον χώρο της λογοτεχνίας και της τέχνης;
Όσο για τα σχέδια, σκοπεύω να συμμετάσχω ξανά στον ίδιο διαγωνισμό με το πρώτο ολοκληρωμένο θεατρικό έργο που είχα γράψει για τη θεατρική μας ομάδα. Κατά τα άλλα, προτιμώ να συνεχίζω να γράφω και να κάνω αυτό που αγαπώ. Αν κάτι είναι να βρει τον δρόμο του, θα τον βρει. Και ποιος ξέρει; Ίσως στο μέλλον έρθουν και νέα βιβλία ή και τραγούδια.
