Kozanimedia-Data Centers: H Λιάνα Παπατέρπου, με αφορμή την περίπτωση της Κοζάνης, περιγράφει την κατάσταση στην Ιρλανδία

Η Ιρλανδία αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο ενδιαφέροντα οικονομικά παραδείγματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Από μια οικονομία που για δεκαετίες βασιζόταν κυρίως στη γεωργία και στη μετανάστευση, εξελίχθηκε σε διεθνή κόμβο τεχνολογίας, φαρμακοβιομηχανίας, χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και ψηφιακών υποδομών.

Σήμερα δε αναπτύσσει τη μεγαλύτερη συγκέντρωση κέντρων δεδομένων (data centers) στην Ευρώπη — και μέσω αυτών τροφοδοτεί το παγκόσμιο διαδίκτυο.

Η περιοχή των κέντρων δεδομένων του Δουβλίνου — που εκτείνεται από τον κόλπο του Δουβλίνου προς τα δυτικά, έως τις κομητείες Meath και Kildare — έχει εξελιχθεί σε σημαντικό ευρωπαϊκό κόμβο κέντρων δεδομένων, φιλοξενώντας μεγάλες εγκαταστάσεις εταιρειών όπως η Microsoft, η Google, η Amazon, η Meta, η Apple και η Equinix, καθώς και δεκάδων άλλων επιχειρήσεων. Περίπου το 70% της ευρωπαϊκής διαδικτυακής κίνησης δρομολογείται μέσω των Data Centers της Ιρλανδίας — μια εντυπωσιακή συγκέντρωση για μια χώρα μόλις 5 εκατομμυρίων κατοίκων.

Η Microsoft έχει επενδύσει συνολικά 4 δισ. ευρώ στα ιρλανδικά Data Centers, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη επεκτάσεις πολλών εγκαταστάσεων στο Δουβλίνο και τις γύρω κομητείες. Η Google λειτουργεί 8 κέντρα δεδομένων στην Ιρλανδία, με επιπλέον εγκαταστάσεις υπό κατασκευή. Η Amazon Web Services έχει επενδύσει 7,6 δισ. ευρώ στη χώρα από το 2011, ενώ συνεχίζει να επεκτείνει τις δραστηριότητές της.

Οι οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η ανάπτυξη του κλάδου των κέντρων δεδομένων στην Ιρλανδία θα συνεχιστεί, καθώς το ήδη ανεπτυγμένο οικοσύστημα υπηρεσιών Cloud λειτουργεί ως πόλος έλξης για εταιρείες που επιθυμούν να φιλοξενήσουν τα δεδομένα τους κοντά στα σημεία διασύνδεσης με τις δημόσιες πλατφόρμες Cloud.

«Το Δουβλίνο διαθέτει πλέον ολόκληρη την ομάδα των μεγάλων παρόχων υπηρεσιών υπερκλίμακας (hyperscale), με τις Facebook, Google, Amazon και Microsoft να είναι πλέον όλες συνδεδεμένες στο T50, τον δακτύλιο οπτικών ινών που περιβάλλει το Δουβλίνο.

Γιατί επέλεξαν την Ιρλανδία;

Οι λόγοι περιλαμβάνουν τους χαμηλούς συντελεστές φορολόγησης των επιχειρήσεων (εταιρικός φόρος 12,5% για τα εμπορικά κέρδη, 15% η ελάχιστη πραγματική φορολογία μεγάλων πολυεθνικών), οι οποίοι προσέλκυσαν τους τεχνολογικούς κολοσσούς, το αγγλόφωνο εργατικό δυναμικό, τη συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την πρόσβαση στο ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας δεδομένων, το δροσερό Ατλαντικό κλίμα που μειώνει το κόστος ψύξης, καθώς και την αξιοπιστία του ηλεκτρικού δικτύου.

Επιπλέον, από τη στιγμή που δημιουργήθηκε η αρχική συγκέντρωση εγκαταστάσεων, αναπτύχθηκαν ισχυρά οικοσυστήματα και δικτυακά αποτελέσματα: κάθε νέο Κέντρο Δεδομένων καθιστά την Ιρλανδία ακόμη πιο ελκυστική για την επόμενη επένδυση.

Η μεγάλη πρόκληση πλέον είναι η ενέργεια.

Τα Κέντρα Δεδομένων καταναλώνουν περίπου το 21% της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας της Ιρλανδίας — ποσοστό που αυξάνεται ταχύτατα, ασκώντας μεγάλες πιέσεις σε ένα ηλεκτρικό δίκτυο που δεν είχε σχεδιαστεί για τέτοια ζήτηση.

Παράλληλα, η Ιρλανδία επιταχύνει τις προσπάθειές της για την ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων στην Ιρλανδική Θάλασσα, με στόχο να εξασφαλίσει περισσότερη καθαρή ενέργεια για τα Κέντρα Δεδομένων που υποστηρίζουν τη λειτουργία του ευρωπαϊκού διαδικτύου.

Οι εταιρείες των Data Centers καταβάλλουν εμπορικούς δημοτικούς φόρους ακινήτων (Commercial Rates) στις τοπικές αρχές.

Σύμφωνα με έρευνα του 2025, τα έσοδα των ιρλανδικών Δήμων από αυτή την πηγή εκτιμήθηκαν σε περίπου 62,5 εκατ. ευρώ ετησίως.

Τα έσοδα αυτά υποστηρίζουν:

– Δημοτικές υποδομές και αναπλάσεις.

– Δημόσιους χώρους και πάρκα.

– Κοινωνικές υπηρεσίες.

– Περιβαλλοντικές παρεμβάσεις.

– Τοπικά προγράμματα και κοινοτικές δράσεις.

Ενίσχυση των τοπικών επιχειρήσεων

Τα Data Centers δημιουργούν ζήτηση για ένα ευρύ δίκτυο τοπικών προμηθευτών:

– Τεχνικές και κατασκευαστικές επιχειρήσεις.

– Εταιρείες ηλεκτρολογικού και μηχανολογικού εξοπλισμού.

– Επιχειρήσεις πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών.

– Μεταφορικές και εφοδιαστικές επιχειρήσεις.

– Εταιρείες συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης.

Το ιρλανδικό μοντέλο έχει αναπτύξει μια ολόκληρη αλυσίδα εγχώριων επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας, οι οποίες πλέον αναλαμβάνουν έργα και εκτός Ιρλανδίας.

Το 2024, οι κατασκευαστικές και λειτουργικές δραστηριότητες των Data Centers συνδέθηκαν με 19.500 θέσεις εργασίας και 2,2 δισ. ευρώ προστιθέμενης αξίας στην ιρλανδική οικονομία.

Ένα ενδιαφέρον παράδειγμα είναι η Microsoft στην περιοχή του Clondalkin, κοντά στο Δουβλίνο.

Η εταιρεία δημιούργησε, σε συνεργασία με τοπικό κολέγιο και πανεπιστήμιο τεχνολογίας, την Datacentre Academy με

209 σπουδαστές να έχουν συμμετάσχει στο πρόγραμμα και

να αναπτύσσονται προγράμματα εκπαίδευσης σε ψηφιακές δεξιότητες, τεχνητή νοημοσύνη και τεχνολογίες Data Centers.

Επιπλέον, από το 2018 έως το 2024 η Microsoft διέθεσε περισσότερα από 4 εκατ. ευρώ για την υποστήριξη μη κερδοσκοπικών οργανισμών, σχολείων και κοινοτικών πρωτοβουλιών στις περιοχές όπου δραστηριοποιείται.

Η ιρλανδική εμπειρία αναδεικνύει όμως και σημαντικές προκλήσεις. Μία πρόσφατη ακαδημαϊκή μελέτη στην Ιρλανδία (Σεπτέμβριος 2026) αμφισβητεί κατά πόσο τα οφέλη από την επέκταση των Data Centers διαχέονται πραγματικά στις τοπικές κοινωνίες, σε σχέση με το ενεργειακό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος. Ως επιπτώσεις στην τοπική κοινωνία αναφέρονται η μεγάλη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, η πίεση στα δίκτυα και στις ενεργειακές υποδομές, οι περιορισμένες μόνιμες θέσεις εργασίας , το μικρότερο όφελος απασχόλησης μετά την κατασκευή, η μεγάλη κατανάλωση γης και ο ανταγωνισμός με άλλες παραγωγικές χρήσεις, η υπερ-συγκέντρωση επενδύσεων στον κλάδο και ο κνδυνος εξάρτησης της τοπικής οικονομίας από λίγες εταιρείες.

Η εμπειρία της Ιρλανδίας δείχνει ότι τα κέντρα δεδομένων μπορούν να δημιουργήσουν σημαντικά οικονομικά οφέλη για τις περιοχές που τα φιλοξενούν. Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη διάκριση: άλλα είναι τα οφέλη για την εθνική οικονομία και άλλα τα άμεσα, μετρήσιμα οφέλη για τους κατοίκους των περιοχών εγκατάστασης.

Γ αυτό και για τη Δυτική Μακεδονία το ζητούμενο δεν πρέπει να είναι απλώς να εγκατασταθούν Data Centers. Πρέπει να δημιουργηθεί ένα μοντέλο στο οποίο κάθε μεγάλη επένδυση θα αφήνει πίσω της θέσεις εργασίας, τεχνογνωσία, νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες, ενεργειακές υποδομές και απτά οφέλη για τους κατοίκους.