ΤΙ ΕΧΟΥΜΕ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΕΙ !
Η δημόσια τοποθέτηση της κ. Νατσιού, την 25η Μαρτίου 2026, σχετικά με το: «Όταν οι χοροί διδάσκονται ή παρουσιάζονται λανθασμένα, μεταφέρονται λανθασμένα και αυτό οδηγεί σε άμεση αλλοίωση της παράδοσης που έχουμε κληρονομήσει…» θα ξεκινήσω με το: ΤΙ ΕΧΟΥΜΕ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΕΙ.
Συγκεκριμένα μου θύμισε την απορία μου το 1989, (ως πρωτοετής τότε φοιτήτρια στην ειδικότητα των ελληνικών παραδοσιακών χορών, με δασκάλους μου τον κ. Ν. Βαβρίτσα και τον κ. Ι Κόκκινο, του τμήματος Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στο οποίο είχα τη χαρά ως πρωτεύσασα να απαγγείλω το όρκο στην τελετή αποφοίτησης), όταν ρώτησα τον κ. Βαβρίτσα, ο οποίος μας δίδασκε για την έρευνα πάνω στους ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς και βλέποντας ότι για τον ίδιο χορό, με την ίδια ή και άλλη παραλλαγή μελωδίας, μας έδειχνε διαφορετικά κινητικά σχήματα, ρώτησα:
ποιο είναι από όλα αυτά το σωστό και ποιο το λάθος; Γιατί υπάρχουν διαφορετικά κινητικά σχήματα στον ίδιο χορό και όχι μόνο ένα;
Η απάντησή του ήταν ότι όλα αυτά βρίσκονται στην πλούσια παράδοσή μας και ό,τι τα κατέγραψε ανακαλύπτοντας ότι ο ίδιος χορός (ρυθμικό σχήμα), μπορεί να χορεύεται με διαφορετικό τρόπο (κινητικό σχήμα) ακόμα και σε διπλανά χωριά, πόσο μάλλον σε πιο μακρινές περιοχές.
Στην απορία μου, γιατί συμβαίνει αυτό την παράδοσή μας, μου απάντησε ότι ο χορός μεταφερόταν από τον ένα τόπο στον άλλο, για διάφορους λόγους π.χ. μέσω ομάδων εμπόρων ή χτιστών ή γάμου κ.α. όπου στο νέο μέρος η δημιουργικότητα του Πρωτοχορευτή (θυμίζω την ιδιότητα του Πρώτου στον Χορό του αρχαίου Θεάτρου) είναι αυτή που συνδιαλέγεται με τον υπόλοιπο χορό και δημιουργεί ένα «τσαλίμι», που πολλές φορές το βλέπουμε να υιοθετείται και από τον υπόλοιπο χορό, αν τους είναι αγαπητό.
Και πράγματι ο δάσκαλός μου είχε δίκαιο, καθώς αργότερα γυρνώντας στον τόπο μου και πριν μπω ως καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (γυμνάστρια όπως λέει η κ. Νατσιού) στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (1998), δίδασκα ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς και έθιμα στο Σύνδεσμο Γραμμάτων και Τεχνών (1992-1998). Τότε είχα τη χαρά με τον αείμνηστο μεγάλο Δάσκαλό μου, Κωσταντίνο Σιαμπανόπουλο, να διεξάγω την πρώτη μου έρευνα στα χωριά της περιοχής μας καταγράφοντας παραδοσιακά τραγούδια, ρυθμικά και κινητικά σχήματα και έθιμα του τόπου μας. Τότε ήταν που ξεκίνησα Βυζαντινή μουσική, με δάσκαλούς μου τον κ. Θαθαρόπουλο, στη σχολή ιεροψαλτών και τον πρωτοψάλτη και υπέροχο δάσκαλο κ. Καγκαρά, ώστε να μπορέσω να βάλω στο οχτάηχο τις μελωδίες που έβγαζε η έρευνα στην περιοχή μας. Τότε ήταν που δημιουργήθηκε και το Κοζανίτικο Τακίμι, παίρνοντας ένα ένα τα παιδιά από την Πανδώρα της Κοζάνης, του κ. Καραχάλιου και μαθαίνοντάς τους μερικά από τα τραγούδια, όπως τα κατέγραφα από τις γιαγιάδες και τους παππούδες μας. Μελωδίες και τραγούδια, που με τόση χαρά βλέπω σήμερα να έχουν διαδοθεί ευρύτερα και να χορεύονται, όπως ακριβώς τότε πρωτοπαρουσιάσαμε με τον Σύνδεσμο Γραμμάτων και Τεχνών. Και πράγματι η ποικιλία των κινητικών σχημάτων και της παρουσίασης ενός χορού ή ενός εθίμου διαφέρει ανάμεσα σε περιοχές και χωριά της Δυτικής Μακεδονίας.
Δεν είναι «λάθος» κ. Νατσιού, είναι η «ο πλούτος» τον οποίο και κληρονομήσαμε, από τους προγόνους μας και οφείλουμε να μην τον αποστεγνώσουμε, όπως κάνουμε ήδη με την πλούσια ελληνική μας γλώσσα, αλλά και γενικότερα, ακολουθώντας αυτούς που προσπαθούν να συρρικνώσουν τον ελληνικό πολιτισμό σε «ένα» και μόνο μοτίβο, κάποιας «αυθεντίας».
Τώρα όσο αφορά τα «ψαλίδια» του τσάμικου του ενόχλησαν στην κ. Νατσιού, υπάρχουν πολλές ιστορικές καταγραφές, ωστόσο θα της θυμίσω την ιστορία με τον Αλή Πασά και τις κάτσες, τα ψαλίδια και τα ανάποδα, σε σημείο να φαίνονται τα γεννητικά όργανα των προγόνων μας, για τα οποία ήταν περήφανοι, καθώς τα θεωρούσαν δείγμα λεβεντιάς. Περήφανοι είμαστε κι εμείς σήμερα, τόσο που αυτά μας γέννησαν, όσο που υπάρχουν αγόρια σήμερα που μαθαίνουν να χορεύουν όπως Εκείνοι!
Ο δε χαιρετισμός με τα μαντήλια από όλη την ομάδα, ήταν γιατί χορεύαμε στην κεντρική πλατεία της Κοζάνης και γύρω γύρω υπήρχε κόσμος. Ο ελληνικός παραδοσιακός χορός κ. Νατσιού δεν είναι μια κλειστή, αποκλεισμένη παράσταση για όσους βρίσκονται στον κύκλο του χορού. Στα χωριά μας είναι μια ζωντανή αλληλεπίδραση, ένας διάλογος του χορού με τους απέναντι, τους οποίους και θέλουμε να συμπαρασύρουμε στην χαρά της έκφρασης, του «όλοι μαζί».
Επίσης οι γέφυρες του χορού, κ. Νατσιού, συναντώνται στα γλέντια του λαού μας και στα πανηγύρια του, κυρίως όταν υπάρχει συνωστισμός. Σκοπός είναι να γυρίσει ο Πρώτος του χορού, από μέσα προς τα έξω, του κύκλου. Είναι κάτι διδακτικό, ώστε να δουν πώς παραδοσιακά γίνεται στην περίπτωση αυτή, δηλαδή πώς ελευθερώνεται ο κύκλος του χορού, όταν ο πρώτος κλείνεται.
Με γλίτσες υψωμένες είδα να χορεύουν στην Ηπείρου, οι παππούδες στα χωριά, όπως και ο χορευτικός «διάλογος» ανάμεσα στους άνδρες του χορού, οι οποίοι στην Ήπειρο και άλλου χορεύουν παραδοσιακά σε ξεχωριστό κύκλο.
Όσον αφορά ότι χορέψαμε χορούς από όλη την Ελλάδα, κ. Νατσιου, αυτό δεν αλλοιώνει την τοπική μας παράδοση, άλλα ενώνει όλη την Ελλάδα στον αγώνα για την Ελευθερία του Γένους, για την οποία όλοι μαζί τότε αγωνίστηκαν και όλοι μαζί πρέπει να αγωνιστούμε για να την υπερασπίσουμε στο μέλλον, όταν χρειαστεί. Τα παιδιά μας είναι ανάγκη να νοιώθουν ενωμένα, με όλη την Ελλάδα.
Θα μπορούσα ένα ένα να αναλύσω τα κινητικά σχήματα των παραδοσιακών ελληνικών χορών που διδάχθηκαν στους μαθητές του 6ου Γυμνασίου Κοζάνης, τιμώντας την ποικιλομορφία και τον πλούτο της ελληνικής κληρονομιάς μας, άλλα θα πάρει μία ολόκληρη διάλεξη.
Ωστόσο χαίρομαι, που με αφορμή την τοποθέτηση της κ. Νατσιού, μου δίνεται η ευκαιρία να μιλήσω δημόσια για τον προβληματισμό, μιας μεγάλης ομάδας που αγαπάμε τη διατήρηση του πλούτου της ελληνικής παράδοσης, έναντι του ρεύματος της «παρουσίασης» των ελληνικών παραδοσιακών χορών, με κινητικά σχήματα της «αυθεντίας» του ενός, τα οποία αναπαράγουν, είτε από βίντεο στο διαδίκτυο, είτε από χορευτικές παρουσιάσεις που βλέπουν από άλλους.
Καλό κι αυτό βέβαια, αλλά καλύτερο να δίνουμε χώρο και για την επιβίωση κινητικών σχημάτων του ελληνικού χορού, τα οποία και κινδυνεύουν να χαθούν από την παράδοσή μας, στο πλαίσιο της αντιγραφής.
Αξιότιμη κ. Βασιλικής Νατσιού λυπάμαι αν, όπως και τον Αλή Πασά, σας αναστάτωσε ο τρόπος που χορεύουμε ως Έλληνες, αλλά είναι ο πλούτος που μας έχει παραδοθεί ως ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ και αυτόν ακολουθούμε.
Με σεβασμό
ΚΑΛΑΜΑΡΑ ΣΟΦΙΑ
Χοροδιδάσκαλος Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
και Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού
ΔΕΙΤΕ ΚΑΙ ΕΔΩ:
Δηλαδή έχουμε μια εκπαιδευτικό, την Κυρία Καλαμάρα, που ουσιαστικά παραδέχεται ότι παρουσίασε χορούς με βάση ότι έχει δει ή ακούσει από πανηγύρια, θρύλους, μύθους και διηγήσεις. Ένας αχταρμάς δηλαδή. Και άντε να καταλάβει ο γονιός ή ο θεατής σε τι αναφέρεται η Κυρία Νατσιού.
Η μόρφωση και η παιδεία είναι κατάκτηση..πολύ πιθανόν κάποιοι να βλέπουν τον Παρθενώνα και το μόνον που καταλαβαίνουν είναι ότι βρίσκονται μπροστά από μία στοίβα πέτρες…. τί να κάνουμε είναι ημιμαθείς…και όπως ειναι γνωστό χειρότερο της ΑΜΑΘΕΙΑΣ…..καταλάβατε κ.Νατσιού και οι παρατρεχάμςνες ΟΧΙΕΣ;;;
Δεν βλέπω βέβαια να λέτε ” μα έτσι χορεύονται αυτοι οι χοροί “!
Απλα βριζεται μια κυρία που εξέφρασε τη γνωμη της και μάλιστα πολυ όμορφα.
Αρα ποιος δεν εχει μόρφωση;;;;;;
asxetilla που σε λενε και Βαλικη Νατσιού(ανυπαρκτο πρόσωπο) τη ποιότητα και το έργο της εκπαιδευτικού την γνωρίζει όλη η εκπαιδευτική κοινότητα πόλυ περισσότερο γεννεες μαθητών και γονέων που μπορούν να το βεβαιώσουν.
εσένα σε ξέρει κανείς η κρύβεσαι πίσω απο το ψευδόνημο Βασιλική Νατσιού
μπες παλι στην τρύπα σου και κλείσε και την πόρτα.
Ε…χμ….και πάλι θα παρέμβω, αλλά όχι επί της ουσίας. Η Βασιλική Νατσιού είναι υπαρκτό πρόσωπο ξέρετε….
CLICKBAIT …….CLASSIC
Εγώ απάντησα σε 2 σχόλια. Άσχετα με την ουσία, δεν παίρνω κάποια θέση. Τι εννοείς Clickbait εδώ;
ας μη το πιασουμε…..γερά … βαζω ανω τελέια με το παρακατω σχόλιο, γιατί πριν δημοσιευσεις οτιδηποτε πρώτα θα πρέπει να κανεις έρευνα ώς οφείλεις εφόσον είσαι δημοσιογράφος και ιδιοκτήτης του μέσου.
Ευσταθούν αυτα που σου δινουν για δημοσιευση η οχι.
Καταλαβαινω οτι ειναι λιγα τα νεα στο χωριό και υπαρχει ανάγκη θεμάτων.
Εκτός αν μπορω να σου στελνω καθε μερα αρθρα και να συκοφαντω οποιον δε μου λεει καλημέρα.
Το αποτελεσμα σίγουρα μόνο στεναχωρια στα παιδια μας και υποβαθμιση του κόπου της εκπαιδευτικού να μην ξεπεταξει την υποχρεωση τυπικά αλλα να δουλεψει με το τμημα της εν κατακλειδι αναδειξετε την αντιπαθεια και τη φοβία της Β.Κ μη χάσει τη θεση της ως θεματοφύλακας παραδοσης (και ποιος την όρισε? και με ποιο υποβαθρο? μια χορευτρια στο σύνδεσμο σύνδεσμο όπως όλοι μας χορεύουμε) ΑΣς ΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥΜΕ ΟΤΙ ΔΕ ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ, εχω και άλλα δε θα τα πω δημοσια. Τα λύσαμε όλα τωρα στην ΚΟΖΑΝΗ και στην ΕΛΛΑΔΑ
*μποστα στο συνταγμα χωρεύανε οχι παραδοσιακά αλλα ζεμπεκιές ΜΕ ΤΣΑΛΙΜΙΑ δεν ειδα να διαμαρτυρεται κανεις στη εφημεριδα τα ΝΕΑ που το ανεδειξε. Ας εχουμε λιγο το νου στο νου….,με αγαπη μέρες που έρχονται.
Κοίτα…Daddy. Όντως να μην το πιάσουμε. Η κυρία έγραψε ένα ΕΠΩΝΥΜΟ κείμενο, με επιχειρήματα (σωστά ή λάθος), δομή και στοιχεία. Μπορεί να είναι και λάθος. Είναι, όμως, από τα πιο “στιβαρά” κείμενα που έχω δει εδώ και μήνες σε τοπικά sites. Kαι προφανώς και θα δημοσιευτεί. Δες στη στήλη ΓΡΑΦΟΥΝ του Kozanimedia. Γι αυτόν ακριβώς το λόγο έχει δημιουργηθεί από το 2010. 16 χρόνια μετά έρχεται ένας τυχάρπαστος ανώνυμος να μας πει να κάνουμε….έρευνα, για κάτι που είναι υποκειμενικό, όχι υβριστικό και με επιχειρήματα. ‘Όπως και αρκετά άλλα.Με την απίθανη λογική σου, στο ΒΗΜΑ ή στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ θα πρέπει να ελέγχουν αν μια υποκειμενική αρθρογραφία (όχι είδηση, ελπίζω να κατανοείς τη διαφορά…) ακόμη και εναντίον του Μητσοτάκη…ευσταθεί ή όχι!!!!!!
Κ Νατσιου θίξετε ενα ευαίσθητο θεμα το οποίο ο κόσμος δεν μπορεί ακομα να το δει οπως θα έπρεπε.
Προσωπικά θεωρώ σωστή τη τοποθέτηση σας.
Ήταν ενα σόου εντυπωσιασμου.
ακου Παναγιωτης εντος του βαρύγδουπου κειμένου γραφει ξεκαθαρα τα παρακάτω προσβλητικά :” Η απειρία της εκπαιδευτικού, η έλλειψη γνώσεων” και αναφέρθηκε για τη μία απο τους 2 μοναδικους πιστοποιημένους χοροδιδασκαλους της περιοχής μας ο δευτερος χόρευε ακριβώς δίπλα με τις ίδιες φιγούρες, η επίθεση είναι καθαρά προσωπική, είσαι εξυπνο παληκάρι ας το κλείσπουμε εδω να σώνουμε και καμιά δουλειά.
Του χρόνου ας πάει η Βικυ να χορέψει.
Τι λες τωρα….δε θα βάλω εγώ στο kozanimedia ένα επώνυμο άρθρο επειδή κάποια κάνει λόγο για “απειρία και έλλειψη γνώσεων” μιας εκπαιδευτικού που παρουσίασε δημόσια τη δουλειά της σε ένα χορευτικό.Έχετε ξεφύγει κάποιοι-ες.Ακου εκεί
…😁😁😁
στη στηλη Γραφουν ασε να γραφει ο κοσμος όπως είπες και μη πεταγεσαι σαν την πορδή παντου
Μήπως θέλετε να σας δώσω και τα “κλειδιά” του Kozanimedia;Πόση αγένεια,πόσο θράσος και κόμπλεξ εχετε κάποιοι-κάποιες.
καλά τα λες αδερφε και κανεις την αυτοκριτικ’η σου ελπιζω η επαρση το εγω σου και η παρεμβατικοτητα σου σε ολα και παντου να σταματησουν εδω
ΓΝΩΜΗ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΜΟΝΟ ΟΣΟΙ ΕΧΟΥΝ ΓΝΩΣΗ
οσο για τα κλειδακια απο το μαγαζακι χαρισμα σου
καλο Πασχα και καλη μετάνοια
Αλαζονεία,αντιδημοκρατισμός,αγένεια.Και λίγα γράφω.Η πλάκα είναι πως,εν προκειμένω,δεν πήρα και θέση.Αλλά αν έχεις να κάνεις με ανεγκέφαλους…
bro τελειωνε παμε παρακατω οι χαρακτηρισμοι επιστρεφονται στον ιδιοκτήτη με το επιπεδο (πατωμα_)
Εδώ θα ήθελα να τοποθετηθώ ως μαθητής της κυρίας Καλαμάρας. Την είχα καθηγήτρια για τρία χρόνια στο γυμνάσιο και αποτελεί έναν άνθρωπο που προσωπικά θα χαρακτήριζα ως «άγιο», κάτι που στις μέρες μας είναι δύσκολο να συναντήσει κανείς. Τιμά την πατρίδα της και την πίστη της στον Χριστιανισμό.
Η κυρία Καλαμάρα, όταν κάποιος μαθητής χρειαζόταν κάτι ή αντιμετώπιζε κάποιο πρόβλημα, ήταν πάντοτε παρούσα, προσφέροντας εγκάρδια στήριξη — όπως και όλοι οι εκπαιδευτικοί του 6ου Γυμνασίου Κοζάνης, κάτι που δυστυχώς δεν συναντάται συχνά σήμερα. Δεν έβλεπε τους μαθητές απλώς ως μαθητές, αλλά ως δικά της παιδιά.
Δίνει την ψυχή και την καρδιά της σε καθετί που αναλαμβάνει, ώστε το αποτέλεσμα να είναι άριστο προς το κοινό, αλλά κυρίως για να αποκτήσουν οι μαθητές μια εμπειρία που θα τους μείνει αξέχαστη από τα χρόνια του γυμνασίου.
Όσον αφορά τον χορό, η κυρία Καλαμάρα είναι άψογη επαγγελματίας, με εξειδίκευση και πτυχία στον τομέα της. Όσο ήμουν εγώ στο γυμνάσιο, αλλά και μέχρι σήμερα, διδάσκει τον χορό όχι απλώς ως μια δραστηριότητα, αλλά ως κομμάτι της ιστορίας της Ελλάδας — κάτι που πολλοί πλέον τείνουν να ξεχνούν.
Δεν μπορεί ο καθένας, χωρίς γνώση και επίγνωση, να εκφράζει ανυπόστατες απόψεις για έναν τόσο αξιόλογο εκπαιδευτικό, έναν εξαιρετικό επαγγελματία και, κυρίως, έναν υπέροχο άνθρωπο όπως η κυρία Καλαμάρα.
Όταν δεν γνωρίζουμε έναν άνθρωπο, δεν είναι σωστό να εκφράζουμε άκριτα απόψεις απλώς για να περάσει η ώρα. Γι’ αυτό θα αναφέρω το γνωστό ρητό: «πρώτα δες και μετά μίλα». Είναι σημαντικό να κρίνουμε πρώτα τον εαυτό μας και έπειτα τους άλλους.
Κλείνοντας, θα ήθελα να προσθέσω ότι η κυρία που επέλεξε να κρίνει την κυρία Καλαμάρα την ημέρα της 25ης Μαρτίου — μια ημέρα εθνικής σημασίας για την Ελλάδα — πιθανότατα βρισκόταν σε έναν χώρο αναψυχής ή στο σπίτι της, σχολιάζοντας τους άλλους, ενώ η κυρία Καλαμάρα συμμετείχε με περηφάνια, παρελαύνοντας και χορεύοντας δίπλα στους εκπληκτικούς μαθητές του 6ου Γυμνασίου Κοζάνης, τιμώντας την πατρίδα της.
Θα ήταν, λοιπόν, καλό όσοι προβαίνουν σε αρνητικά σχόλια να αναλογιστούν πρώτα τη δική τους στάση και τις πράξεις τους εκείνη την ημέρα και έπειτα να συγκρίνουν με όσους τιμούν έμπρακτα την Ελλάδα.
Συγχαρητήρια και πάλι στην Κ. Καλαμάρα Σοφία και στους εκπληκτικούς μαθητές και καθηγητές του 6ου Γυμνασίου Κοζάνης.
Μανιώτης Βασίλης.