Μικρή βελτίωση στα Μαθηματικά και συγκράτηση της πτώσης στις επιδόσεις των Ελλήνων μαθητών καταγράφει η PISA 2025, χωρίς όμως να αλλάζει η συνολική εικόνα.
Πάντως το πιο ανησυχητικό εύρημα αφορά τους Έλληνες μαθητές, που δεν φτάνουν ούτε στο βασικό επίπεδο λειτουργικού εγγραμματισμού. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Παιδείας, 40,9% των μαθητών στις Φυσικές Επιστήμες, 43,8% στην Κατανόηση Κειμένου και 49,5% στα Μαθηματικά ολοκληρώνουν την υποχρεωτική εκπαίδευση χωρίς να έχουν κατακτήσει το βασικό επίπεδο που απαιτείται για να ανταποκρίνονται σε στοιχειώδεις απαιτήσεις της καθημερινής ζωής.
Η εικόνα αυτή είναι πιο σημαντική από οποιαδήποτε διεθνή θέση κατάταξης. Διότι η PISA δεν εξετάζει απλώς αν ένας μαθητής θυμάται έναν τύπο ή έναν ορισμό. Εξετάζει αν μπορεί να κατανοήσει πληροφορίες, να χρησιμοποιήσει γνώσεις σε πραγματικές καταστάσεις, να αξιολογήσει δεδομένα, να σκεφτεί κριτικά και να λύσει προβλήματα.
Πρόβλημα, ωστόσο, εντοπίζεται και στην κορυφή, καθώς την ίδια στιγμή, η Ελλάδα έχει πολύ μικρό ποσοστό μαθητών που φτάνουν στα υψηλότερα επίπεδα επίδοσης: στις Φυσικές Επιστήμες μόλις περίπου 1% βρίσκεται στα επίπεδα 5 και 6, έναντι περίπου 7% στον ΟΟΣΑ. Στα Μαθηματικά περίπου 2% φτάνει στα υψηλότερα επίπεδα, έναντι περίπου 8% στον ΟΟΣΑ, ενώ στην Κατανόηση Κειμένου το αντίστοιχο ποσοστό είναι περίπου 1%, έναντι περίπου 6% στον ΟΟΣΑ. Κατά συνέπεια, το ελληνικό πρόβλημα έχει δύο όψεις: πολύ μεγάλη βάση χαμηλών επιδόσεων και πολύ μικρή κορυφή υψηλών επιδόσεων.
Η συνολική εικόνα πάντως που προκύπτει από την PISA 2025 για την Ελλάδα είναι μεικτή: οι Έλληνες μαθητές εξακολουθούν να επιτυγχάνουν επιδόσεις αισθητά χαμηλότερες από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ στις Φυσικές Επιστήμες, στα Μαθηματικά και στην Κατανόηση Κειμένου. Την ίδια στιγμή, όμως, η νέα μέτρηση καταγράφει ένα στοιχείο που το Υπουργείο Παιδείας θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό: για πρώτη φορά μετά από περίπου μία δεκαετία ανακόπτεται η συνεχής διεύρυνση της απόστασης της Ελλάδας από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ και της Ε.Ε., ενώ στα Μαθηματικά εμφανίζεται τάση σύγκλισης.
Το συμπέρασμα, επομένως, δεν μπορεί να είναι ούτε ότι «όλα πάνε καλά» ούτε ότι «τίποτα δεν αλλάζει». Οι βαθμολογίες παραμένουν χαμηλές και τα διαρθρωτικά προβλήματα είναι μεγάλα. Ωστόσο, η Ελλάδα δεν ακολουθεί πλέον με τον ίδιο ρυθμό την καθοδική πορεία, που είχε καταγραφεί στους προηγούμενους κύκλους. Αυτό είναι το βασικό σημείο, το οποίο εμπνέει αισιοδοξία, καθώς εκτιμάται ότι υπάρχει περιθώριο να υπάρξει βελτίωση στον επόμενο κύκλο της PISA, το 2029, σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας.
Οι αριθμοί της Ελλάδας
Η μέση επίδοση των Ελλήνων 15χρονων στην PISA 2025 διαμορφώθηκε ως εξής:
